“మధ్యప్రాచ్య యుద్ధం ప్రభావం… భారత్‌లో గిడ్డంగుల్లో నిలిచిపోయిన బాస్మతి బియ్యం!”

మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు ప్రపంచ వ్యాపారంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య కొనసాగుతున్న సంఘర్షణ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను కుదిపేస్తోంది. ఈ పరిణామాల ప్రభావం ఇప్పుడు భారత వ్యవసాయ ఎగుమతులపై కూడా కనిపిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచి డిమాండ్ ఉన్న భారత బాస్మతి బియ్యం ఎగుమతులు నిలిచిపోవడంతో పెద్ద మొత్తంలో నిల్వలు దేశంలోని గిడ్డంగుల్లోనే నిలిచిపోయాయి.

ప్రస్తుతం ఢిల్లీలోని నయా బజార్ వంటి ప్రధాన మార్కెట్లలో బాస్మతి బియ్యం సంచులు పెద్ద ఎత్తున నిల్వగా ఉండిపోతున్నాయి. సాధారణంగా విదేశాలకు తరలించాల్సిన సరుకు రవాణా ఆగిపోవడంతో వ్యాపారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

ఎగుమతులు దాదాపు నిలిచిన స్థితి

వ్యాపార వర్గాల సమాచారం ప్రకారం సుమారు నాలుగు లక్షల టన్నుల వరకు బాస్మతి బియ్యం వివిధ ప్రాంతాల్లో నిలిచిపోయినట్లు తెలుస్తోంది. కొంత సరుకు ఇప్పటికే సముద్ర మార్గంలో పంపించబడినా, పరిస్థితులు అనిశ్చితంగా మారడంతో నౌకలు కూడా ముందుకు సాగలేకపోతున్నాయి.

కొన్ని సరుకులు ఓడరేవుల వద్దే నిలిచిపోగా, మరికొన్ని గిడ్డంగుల్లోనే నిల్వగా ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే నిల్వలు మరింత పెరిగే అవకాశముందని ఎగుమతిదారులు చెబుతున్నారు.

గల్ఫ్ మార్కెట్లపై ప్రభావం

ఈ సమస్య కేవలం ఒకే దేశానికి పరిమితం కాలేదు. మధ్యప్రాచ్యంలో ఉన్న పలు గల్ఫ్ దేశాలు కూడా ఈ ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇరాన్‌తో పాటు ఇరాక్, బెహ్రెయిన్, కువైట్, ఖతర్ వంటి దేశాలు భారత బాస్మతి బియ్యానికి ముఖ్యమైన మార్కెట్లుగా ఉన్నాయి.

ఈ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితులు అస్థిరంగా ఉండటంతో కొనుగోళ్లు తగ్గిపోయాయి. దీంతో భారత ఎగుమతిదారులు తమ సరుకును పంపడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

ధరలపై పడిన ప్రభావం

కొద్ది రోజుల క్రితమే బాస్మతి బియ్యానికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ కనిపించింది. ఫిబ్రవరిలో ధరలు కూడా ఐదు నుంచి పది శాతం వరకు పెరిగాయి. అయితే యుద్ధ పరిస్థితులు ప్రారంభమైన తరువాత మార్కెట్ పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది.

వ్యాపారుల అంచనాల ప్రకారం గత నాలుగు రోజులలోనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బాస్మతి ధరలు దాదాపు పది శాతం వరకు తగ్గాయి. దేశీయ మార్కెట్లో కూడా ఐదు నుంచి ఆరు శాతం వరకు ధరలు పడిపోయినట్లు సమాచారం.

చెల్లింపులపై అనిశ్చితి

ఇరాన్‌కు సంబంధించిన వాణిజ్య లావాదేవీల విషయంలో కూడా అనేక అనిశ్చితులు నెలకొన్నాయి. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ ఆంక్షల భయం కారణంగా చెల్లింపుల వ్యవహారం సజావుగా సాగడం లేదని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు.

అదే సమయంలో సముద్ర మార్గంలో సరుకు తరలించే వాణిజ్య నౌకలకు బీమా పొందడం కూడా కష్టంగా మారింది. ఈ కారణంగా సరుకు రవాణా మరింత ఆలస్యమవుతోంది.

గల్ఫ్ మార్కెట్ ప్రాముఖ్యత

భారతదేశంలో బాస్మతి బియ్యం ప్రధానంగా పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో పండుతుంది. ఈ పంటకు గల్ఫ్ దేశాల్లో ప్రత్యేక డిమాండ్ ఉంది. దేశం నుంచి ఎగుమతి అయ్యే మొత్తం బాస్మతి బియ్యంలో సుమారు 70 శాతం వరకు గల్ఫ్ మార్కెట్లకే వెళ్తుంది.

ఇందులో ఇరాన్ ఒక్కటే దాదాపు పావు భాగం మార్కెట్ వాటా కలిగి ఉంది. గణాంకాల ప్రకారం 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ నుంచి ఇరాన్‌కు వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన బాస్మతి బియ్యం ఎగుమతి అయింది.

రైతులు, ఎగుమతిదారులకు ఆందోళన

ఇప్పుడు ఈ కీలక మార్కెట్ అకస్మాత్తుగా మందగించడం రైతులు మరియు వ్యాపారులకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎగుమతులు నిలిచిపోతే నిల్వలు పెరిగి ధరలు పడిపోవడం సహజం. ఇది రైతుల ఆదాయంపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

అదే సమయంలో ఎగుమతిదారుల పెట్టుబడులు కూడా నిలిచిపోవడం వల్ల వ్యాపార రంగంపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.

పరిస్థితి ఎప్పుడు సాధారణం?

మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితులు త్వరగా స్థిరపడితే బాస్మతి ఎగుమతులు మళ్లీ పుంజుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే ఈ రంగం మరిన్ని సవాళ్లు ఎదుర్కొనే పరిస్థితి తలెత్తవచ్చు.

ప్రస్తుతం వ్యాపార వర్గాలు పరిస్థితిని జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి. మార్కెట్ తిరిగి సాధారణ స్థితికి వస్తుందా లేదా అన్నది అంతర్జాతీయ పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

భారత బాస్మతి బియ్యం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచి గుర్తింపు పొందిన పంట. కాబట్టి అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు త్వరగా చక్కబడితే ఈ రంగం మళ్లీ పునరుద్ధరణ దిశగా సాగుతుందని నిపుణులు ఆశిస్తున్నారు.