“దేశంలో ఎక్కడా లేని శివలింగం.. తిరుపతి సమీపంలోనే అరుదైన అద్భుతం!”

తిరుపతి నగరానికి కొద్ది దూరంలో, రేణిగుంట మండలంలోని గుడిమల్లం గ్రామంలో ఒక అపూర్వ చారిత్రక కట్టడం భక్తులను, చరిత్రాభిమానులను సమానంగా ఆకర్షిస్తోంది. అదే గుడిమల్లం పరశురామేశ్వర ఆలయం. దేశంలోనే అత్యంత ప్రాచీన శివాలయాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ఆలయం, తనలోని విశిష్ట శివలింగంతో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది.

పురుషాకార శివలింగం.. అరుదైన శిల్పం

ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన ఆకర్షణ ఏడు అడుగుల ఎత్తైన శివలింగం. సాధారణంగా మనం చూసే లింగాకారానికి భిన్నంగా, ఇందులో స్పష్టమైన పురుష రూపం చెక్కబడి ఉండటం విశేషం. తలపాగా ధరించి, దోవతి కట్టుకుని ఉన్న రుద్రుని రూపం లింగంపై ప్రతిష్ఠించబడింది. ఒక చేతిలో పశువు, మరో చేతిలో గొర్రెను పట్టుకుని, యక్షుని భుజాలపై నిలబడి ఉన్న శిల్పకళా వైభవం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

పురావస్తు నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ లింగం నిర్మాణంలో తొమ్మిది రకాల పదార్థాలు ఉపయోగించబడ్డాయని చెబుతారు. “నవపాషాణం”గా పిలిచే ఈ నిర్మాణ శైలి దేశంలో మరెక్కడా కనిపించదని పరిశోధకులు అంటున్నారు. కొందరు ఇది ఉల్కాపాతం వల్ల ఏర్పడిందని కూడా వాదిస్తారు. అయితే ఈ వాదనకు ఇంకా శాస్త్రీయ ఆధారాలు అవసరమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

క్రీస్తుపూర్వం కాలం నాటి చరిత్ర

భారత పురావస్తు శాఖ అంచనా ప్రకారం, ఈ ఆలయం క్రీస్తుపూర్వం 2వ లేదా 3వ శతాబ్దం నాటికే నిర్మాణం జరిగి ఉండవచ్చు. 1970లో నిర్వహించిన తవ్వకాల్లో మౌర్యుల కాలానికి చెందిన నాణేలు, ఇటుకలు, నలుపు మెరుస్తున్న పాత్రలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. శివలింగం చుట్టూ ఉన్న రైలింగ్ నిర్మాణంలో తొలి బౌద్ధ కాలపు ఆనవాళ్లు గుర్తించబడ్డాయి.

చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం, మౌర్యులు, శాతవాహనులు, పల్లవులు, చోళులు, రాయల కాలాల్లో ఈ ఆలయంలో పూజా కార్యక్రమాలు కొనసాగినట్లు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. 12వ శతాబ్దంలో విక్రమ చోళుడి కాలంలో గోపురం పునర్నిర్మాణం జరిగి ఉండొచ్చని శాసనాలు చెబుతున్నాయి.

పరశురాముని ప్రతిష్ఠ అన్న భక్తుల విశ్వాసం

స్థానికుల విశ్వాసం ప్రకారం, ఈ శివలింగాన్ని పరశురాముడే ప్రతిష్ఠించాడని చెబుతారు. అందుకే ఈ ఆలయానికి పరశురామేశ్వరుడు అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా పూజలు చేస్తే పెళ్లి కుదరకపోయిన వారికి వివాహం జరుగుతుందని, సంతానం లేని దంపతులకు సంతానం కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం.

సువర్ణముఖి నదితో అనుబంధం

ఈ ఆలయం సువర్ణముఖి నది సమీపంలో ఉంది. ఒకప్పుడు వరదల సమయంలో నది జలాలు ఆలయంలోకి ప్రవేశించి శివలింగాన్ని తాకేలా నిర్మాణం చేసినట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం నది ప్రవాహం తగ్గినా, ఆ నిర్మాణ విధానం ఇప్పటికీ చెక్కుచెదరలేదని తెలుస్తోంది.

పల్లంలో ఉండటంతో మొదట ఈ ప్రాంతాన్ని “గుడిపల్లెం”గా పిలిచేవారని, కాలక్రమేణా అది “గుడిమల్లం”గా మారిందని స్థానిక చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు.

పురావస్తు శాఖ పర్యవేక్షణలో ఆలయం

1954లో భారత పురావస్తు శాఖ ఈ ఆలయాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. అంతకుముందు 1911లో పురావస్తు శాస్త్రవేత్త గోపీనాథరావు ఏడాదిపాటు పరిశోధనలు నిర్వహించారు. 1908 నాటి బ్రిటిష్ గెజిట్లలో కూడా ఈ ఆలయం ప్రస్తావనకు వచ్చింది.

2009 వరకు నిర్మాణ రక్షణ కారణంగా ఇక్కడ సాధారణ పూజలకు అనుమతి లేదు. అనంతరం నిర్మాణానికి హాని కలగని విధంగా పూజా కార్యక్రమాలకు అనుమతి ఇచ్చారు. ప్రస్తుతం దేవదాయ శాఖ పర్యవేక్షణలో ఆలయ నిర్వహణ జరుగుతోంది.

---

శిల్పకళ, చరిత్ర, ఆధ్యాత్మికత—all కలిసిన గుడిమల్లం పరశురామేశ్వర ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ గర్వకారణంగా నిలుస్తోంది. శతాబ్దాల చరిత్రను మోసుకుంటూ నిలిచిన ఈ ఆలయం, భక్తి మాత్రమే కాదు, భారత సంస్కృతికి చెందిన గొప్ప వారసత్వాన్ని కూడా ప్రతిబింబిస్తోంది. తిరుపతి వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరూ ఒకసారి ఈ అరుదైన కట్టడాన్ని దర్శించాల్సిందే అంటున్నారు స్థానికులు.