సింధ్ ఒప్పందం హక్కులతో భారత్ దూకుడు.. పాక్‌కు వెళ్లే నీటిపై చెక్..

భారత్–పాకిస్థాన్ మధ్య నీటి అంశం మరోసారి వార్తల్లోకి వచ్చింది. పాకిస్థాన్‌కు ప్రవహిస్తున్న రావి నది మిగులు జలాలను ఇకపై పూర్తిగా నిలిపివేయాలని భారత్ నిర్ణయించింది. పంజాబ్–జమ్మూ కశ్మీర్ సరిహద్దులో నిర్మాణంలో ఉన్న షాపూర్‌కండి బ్యారేజీ పూర్తి దశకు చేరుకోవడంతో ఈ నిర్ణయం అమలులోకి రానుంది.

జమ్మూ కశ్మీర్ జలవనరుల శాఖ మంత్రి రాణా వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, బ్యారేజీ నిర్మాణ పనులు మార్చి నాటికి పూర్తయ్యే అవకాశముంది. ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైన వెంటనే రావి నది నుంచి పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లే మిగులు నీటిని పూర్తిగా నిలిపివేస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇప్పటివరకు వినియోగించుకోని ఈ జలాలు సరిహద్దు దాటి పాకిస్థాన్‌కు చేరుతున్నాయని, ఇకపై వాటిని దేశీయ అవసరాలకు వినియోగిస్తామని పేర్కొన్నారు.

ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా జమ్మూ కశ్మీర్‌లోని కరవు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు పెద్ద ఎత్తున నీటి సరఫరా జరగనుంది. సుమారు 32 వేల హెక్టార్ల వ్యవసాయ భూములకు సాగునీరు అందించాలనే లక్ష్యంతో ప్రణాళిక రూపొందించారు. అదనంగా పంజాబ్ రాష్ట్రంలో మరో 5,000 హెక్టార్లకు నీరు అందనుంది. రైతులకు ఇది పెద్ద ఊరటగా మారుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

ఇదే కాకుండా, షాపూర్‌కండి ప్రాజెక్ట్ ద్వారా 206 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్దేశించింది. నీటి వినియోగంతో పాటు విద్యుత్ ఉత్పత్తి కూడా సాధ్యమవ్వడం వల్ల ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం పెరిగింది.

1960లో కుదిరిన సింధు జలాల ఒప్పందం ప్రకారం రావి నదిపై భారత్‌కు పూర్తి హక్కులు ఉన్నాయి. ఆ ఒప్పందం కింద తూర్పు నదులైన రావి, బియాస్, సట్లెజ్ జలాలను భారత్ స్వేచ్ఛగా వినియోగించుకోవచ్చు. అయితే గతంలో సరైన మౌలిక వసతుల లేమితో కొంత నీరు వినియోగం కాకుండానే సరిహద్దు దాటి వెళ్లేది.

వాస్తవానికి ఈ ప్రాజెక్టుకు 1982లోనే నాటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ శంకుస్థాపన చేశారు. అయితే పంజాబ్, జమ్మూ కశ్మీర్ రాష్ట్రాల మధ్య జలవిభజన అంశంపై తలెత్తిన వివాదాల కారణంగా పనులు నిలిచిపోయాయి. దాదాపు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత 2018లో కేంద్ర ప్రభుత్వ జోక్యంతో నిర్మాణం మళ్లీ ప్రారంభమైంది.

ఇటీవలి కాలంలో ఉగ్రవాదం, సరిహద్దు ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్‌పై కఠిన వైఖరిని అవలంబిస్తున్న భారత్, తన హక్కుల పరిధిలో ఉన్న జలాలను పూర్తిగా వినియోగించుకోవాలనే వ్యూహంతో ముందుకు సాగుతోంది. ఈ క్రమంలో షాపూర్‌కండి బ్యారేజీ కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిన తర్వాత జమ్మూ కశ్మీర్ మరియు పంజాబ్ రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయ ఉత్పత్తి పెరగడంతో పాటు విద్యుత్ ఉత్పత్తి కూడా మెరుగుపడనుందని అధికార వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. మరోవైపు, పాకిస్థాన్‌కు వెళ్తున్న రావి జలాలు నిలిచిపోవడం ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుందన్నది చూడాలి.