తరతరాలుగా వినిపిస్తున్న నిధి-నాగు కథ.. నిజమా లేక కేవలం అపోహేనా?

పాత కోటలు, నేలమాళిగలు, గుహల్లో దాచిన గుప్తనిధులపై నాగుపాములు కాపలా కాస్తాయనే కథలు మనం చిన్నప్పటి నుంచి వింటూనే ఉన్నాం. జానపద కథలు, సినిమాలు, పురాణాల్లో కూడా ఈ అంశాన్ని చాలా రహస్యంగా చూపిస్తుంటారు. దీంతో నిజంగానే నిధులను పాములు రక్షిస్తాయా అనే సందేహం చాలా మందిలో ఉంటుంది. అయితే దీనిపై వన్యప్రాణి నిపుణులు, జీవశాస్త్రవేత్తలు చెప్పే విషయాలు మాత్రం పూర్తిగా భిన్నంగా ఉన్నాయి.

భారతీయ సంస్కృతిలో నాగులకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. పురాణాల్లో నాగలోకం, మణులు, అపార సంపదల గురించి ప్రస్తావనలు ఉండటంతో కాలక్రమేణా పాములు సంపదకు కాపలాదారులనే నమ్మకం బలపడిందని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా రాజులు, భూస్వాములు తమ ధనాన్ని రహస్యంగా దాచిపెట్టిన సమయంలో ప్రజల్లో భయం కలిగించేందుకు కూడా ఇలాంటి కథనాలు ప్రచారంలోకి వచ్చాయని భావిస్తున్నారు.

అయితే శాస్త్రీయంగా చూస్తే పాములకు బంగారం, వెండి లేదా రత్నాల విలువ గురించి ఎలాంటి అవగాహన ఉండదు. అవి కేవలం ఆహారం, ఆశ్రయం, రక్షణ కోసం మాత్రమే ప్రవర్తించే సరీసృపాలు. చీకటి, ప్రశాంతమైన ప్రదేశాల్లో నివసించడం వాటి సహజ స్వభావం. అందుకే పాడుబడిన కోటలు, గుహలు, నేలమాళిగలు వంటి ప్రదేశాల్లో పాములు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటాయి.

గుప్తనిధులు ఉన్నాయని భావించే ప్రాంతాలు కూడా ఎక్కువగా మనుషుల రాకపోకలు తక్కువగా ఉండే ప్రదేశాలే కావడంతో అక్కడ పాములు ఆశ్రయం పొందే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. దీంతో నిధి కోసం వెళ్లిన వారికి పాములు ఎదురైతే, అవే ఆ ధనాన్ని కాపాడుతున్నాయనే అపోహ ఏర్పడిందని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.

మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే పాముల జీవితకాలం సాధారణంగా 20 నుంచి 30 ఏళ్ల మధ్యే ఉంటుంది. కానీ గుప్తనిధుల కథలు మాత్రం వందల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగినవిగా చెబుతుంటారు. కాబట్టి ఒకే పాము తరాల తరబడి నిధిని కాపాడుతుందనే భావనకు ఎలాంటి ఆధారం లేదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

ప్రకృతిలో ప్రతి జీవి తన మనుగడ కోసం మాత్రమే జీవిస్తుంది. పాములు కూడా అదే విధంగా ఆహారం, రక్షణ కోసం సరైన ప్రదేశాలను ఎంచుకుంటాయి తప్ప మనుషులు ఊహించినట్లుగా ధనానికి కాపలాదారులుగా వ్యవహరించవని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అందువల్ల గుప్తనిధులపై పాములు కాపలా కాస్తాయనే విషయం ఎక్కువగా జానపద కథల్లో పుట్టిన అపోహగానే భావించాల్సి ఉంటుంది.