ఇక వెండిపై కూడా రుణం..? కొత్త నిబంధనలు ఇవే.!

వెండిని ఇప్పటివరకు ఎక్కువగా ఆభరణంగా లేదా పెట్టుబడిగా మాత్రమే చూసిన ప్రజలకు ఇప్పుడు కొత్త అవకాశం దొరికింది. ఇకపై వెండి ఆభరణాలు, నాణేలను తాకట్టు పెట్టి కూడా రుణం పొందవచ్చు. ఈ మేరకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. కొత్త నిబంధనలు 2026 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి రానున్నాయి.

బంగారంపై రుణాలు సాధారణంగా అందుబాటులో ఉన్నా, వెండిపై స్పష్టమైన విధానాలు లేకపోవడం వల్ల సందిగ్ధ పరిస్థితి ఉండేది. ఇప్పుడు ఆ అనుమానాలకు తెరపడింది. వాణిజ్య బ్యాంకులు, చిన్న ఆర్థిక బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, సహకార బ్యాంకులు, అలాగే బ్యాంకేతర ఆర్థిక సంస్థలు వెండి మీద రుణాలు ఇవ్వవచ్చు. దీంతో చిన్న స్థాయి ఆర్థిక అవసరాలు ఉన్నవారికి ఇది ఉపయోగకర మార్గంగా మారనుంది.

అయితే ప్రతి వెండి వస్తువుపై రుణం లభించదు. గనుల నుంచి నేరుగా తీసిన ముడి లోహం, బులియన్ రూపంలోని వెండి, అలాగే పెట్టుబడి పథకాల యూనిట్లపై రుణాలు ఇవ్వరాదు. వ్యక్తిగతంగా కలిగి ఉన్న వెండి ఆభరణాలు, వెండి నాణేలు వంటి వాటినే తాకట్టు పెట్టవచ్చు. ఇతరులు ఇప్పటికే తాకట్టు పెట్టిన లోహాన్ని మళ్లీ తాకట్టు పెట్టడం అనుమతించబడదు.

తాకట్టు పరిమితుల విషయంలో కూడా స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి. వెండి ఆభరణాలు గరిష్టంగా 10 కిలోల వరకు మాత్రమే స్వీకరించబడతాయి. వెండి నాణేలు 500 గ్రాముల వరకు మాత్రమే అనుమతించబడతాయి. బంగారం విషయంలోనూ పరిమితులు నిర్ణయించబడ్డాయి. ఈ పరిమితులు వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా నిర్ణయించారని అధికారులు చెబుతున్నారు.

రుణ పరిమాణాన్ని నిర్ణయించే విధానంలో ‘లోన్ టు వాల్యూ’ నిష్పత్తి అనుసరించబడుతుంది. అంటే తాకట్టు పెట్టిన వెండి విలువలో ఎంత శాతం వరకు రుణం ఇవ్వాలనే అంశాన్ని బ్యాంకులు నిర్ణయిస్తాయి. విలువను లెక్కించేటప్పుడు గత 30 రోజుల సగటు ధర లేదా సంబంధిత బులియన్ సంస్థ ప్రకటించిన ముగింపు ధరల్లో తక్కువదాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఆభరణాల్లో ఉన్న రత్నాలు, అలంకరణ రాళ్ల విలువను లెక్కలోకి తీసుకోరు. దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధమైన అంచనా విధానం ఉండాలని రిజర్వ్ బ్యాంక్ స్పష్టం చేసింది.

వినియోగదారుల హక్కుల రక్షణకు కూడా ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నాయి. రుణం పూర్తిగా చెల్లించిన తర్వాత ఏడు పని దినాల్లోపు తాకట్టు పెట్టిన వెండి తిరిగి ఇవ్వాలి. ఆ గడువు దాటితే సంబంధిత సంస్థ రోజుకు రూ.5,000 చొప్పున పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇది వినియోగదారులకు భరోసా కలిగించే అంశంగా భావిస్తున్నారు.

రుణం చెల్లించకపోతే సంస్థలకు తాకట్టు వస్తువులను వేలం వేసే హక్కు ఉంటుంది. అయితే ముందు వినియోగదారుడికి నోటీసు ఇవ్వాలి. వ్యక్తిని సంప్రదించడం సాధ్యంకాకపోతే ప్రజా ప్రకటన జారీ చేసి, ఒక నెల గడువు ఇచ్చిన తర్వాత మాత్రమే వేలం ప్రక్రియ ప్రారంభించాలి.

మొత్తంగా చూస్తే, వెండిపై రుణాల అనుమతి ప్రజలకు అదనపు ఆర్థిక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది. అత్యవసర ఖర్చులు, చిన్న వ్యాపార అవసరాలు, వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం ఇది సహాయకారిగా మారవచ్చు. అయితే తాకట్టు పెట్టే ముందు నిబంధనలు పూర్తిగా తెలుసుకుని, తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసుకోవడం అవసరం. సరైన అవగాహనతో ఉపయోగించుకుంటే వెండి కూడా ఆర్థిక భద్రతకు ఆధారంగా నిలుస్తుంది.