గేమింగ్‌కే పరిమితం కాదు… వృద్ధుల ఆరోగ్య సంరక్షణలో వర్చువల్ రియాలిటీ కొత్త దారి

వర్చువల్ రియాలిటీ (VR) అంటే ఇప్పటివరకు ఎక్కువ మందికి గుర్తొచ్చేది వీడియో గేమ్స్ లేదా యువత వినోదం మాత్రమే. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారుతోంది. 2026 నాటికి ఈ సాంకేతికత వృద్ధుల ఆరోగ్య సంరక్షణలో కూడా ఉపయోగపడుతోంది. ఇంటి గడప దాటకుండానే కొత్త అనుభవాలను అందించడం నుంచి, మానసిక-శారీరక సమస్యలను తగ్గించడంలో సహాయపడటం వరకు VR విస్తృతంగా ఉపయోగంలోకి వస్తోంది.

జ్ఞాపకశక్తి క్షీణతకు టెక్నాలజీ తోడు

వృద్ధాప్యంలో సాధారణంగా కనిపించే సమస్యల్లో జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం ఒకటి. దీనికి తోడు ఒంటరితనం కూడా చాలామందిని వేధిస్తుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో VR వినియోగం ఉపయుక్తంగా మారుతోంది. ప్రత్యేక హెడ్‌సెట్‌ల సహాయంతో వారు తమ చిన్ననాటి ఊర్లు, పాత స్నేహితుల వాతావరణం, గుర్తుండిపోయే ప్రదేశాలను వర్చువల్ రూపంలో చూడగలుగుతున్నారు.

ఇలాంటి అనుభవాన్ని వైద్యులు “రెమినిసెన్స్ థెరపీ”గా పేర్కొంటున్నారు. పాత జ్ఞాపకాలను మళ్లీ సజీవంగా చూడటం ద్వారా మెదడు చురుకుగా పనిచేస్తుంది. దీని వల్ల డిమెన్షియా వంటి సమస్యల తీవ్రత తగ్గుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా వర్చువల్ గ్రూప్ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా ఒంటరితనం కూడా తగ్గుతుంది.

వ్యాయామాన్ని సరదాగా మార్చిన ఎక్సర్‌గేమ్స్

వృద్ధులకు సాధారణ వ్యాయామాలు చేయడం కొన్నిసార్లు విసుగుగా అనిపించవచ్చు. అయితే VR ఆధారిత ఎక్సర్‌గేమ్స్ ఈ భావనను మార్చుతున్నాయి. ఒక తోటలో నడుస్తున్నట్లు, పూలను సేకరిస్తున్నట్లు లేదా తేలికపాటి క్రీడల్లో పాల్గొంటున్నట్లు అనుభూతి కలిగించే కార్యక్రమాలు శరీరానికి అవసరమైన కదలికను అందిస్తున్నాయి.

ఈ విధానం వల్ల శరీర సమతుల్యత మెరుగవుతుంది, కండరాల బలం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా పడిపోతామనే భయం లేకుండా సురక్షిత వాతావరణంలో వ్యాయామం చేయగలగడం పెద్దలలో నమ్మకాన్ని పెంచుతోంది.

దీర్ఘకాలిక నొప్పులకు ఉపశమనం

మోకాళ్ల నొప్పి, నడుము నొప్పి వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు వృద్ధులను తరచూ ఇబ్బంది పెడతాయి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో VR విజువల్స్ ఒక విధమైన మానసిక ఉపశమనం ఇస్తాయి. సముద్ర తీరం, పర్వత ప్రాంతాలు, ప్రకృతి దృశ్యాలను అనుభవిస్తున్నట్లు అనిపించడం వల్ల మెదడు నొప్పి నుంచి దృష్టిని మళ్లిస్తుంది.

కొన్ని ఆసుపత్రుల్లో ఇప్పటికే ఈ విధానం ప్రయోగాత్మకంగా అమలవుతోంది. నొప్పి నివారణ మందులపై ఆధారపడే పరిస్థితి కొంతవరకు తగ్గుతుందని వైద్యులు చెబుతున్నారు.

వృద్ధాశ్రమాలు, ఇళ్లలో పెరుగుతున్న వినియోగం

భారతదేశంలో కొన్ని వృద్ధాశ్రమాలు, పునరావాస కేంద్రాలు VR పరికరాలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించాయి. ఇంట్లో ఉండే పెద్దల కోసం కూడా ఈ సదుపాయాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. టెక్నాలజీ వలన వృద్ధులు కొత్త అనుభవాలను ఆస్వాదించడమే కాకుండా, తమ రోజువారీ జీవనశైలిని ఉత్సాహంగా కొనసాగించగలుగుతున్నారు.

జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి

అయితే VR వినియోగం పూర్తిగా సురక్షితం అన్న భావన సరైంది కాదు. కొందరికి దీని వలన కళ్లు తిరగడం, అలసట, తలనొప్పి వంటి సమస్యలు రావచ్చు. అందుకే ప్రారంభంలో వైద్యుల సలహాతో, తక్కువ వ్యవధి నుంచి ఉపయోగించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి సమయం క్రమంగా పెంచడం ఉత్తమం.

---

మొత్తం మీద చూస్తే, వర్చువల్ రియాలిటీ కేవలం వినోద సాధనం మాత్రమే కాకుండా వృద్ధుల ఆరోగ్య సంరక్షణలో కూడా ఉపయోగకరమైన మార్గంగా ఎదుగుతోంది. సరైన పర్యవేక్షణతో వినియోగిస్తే, పెద్దల జీవితంలో కొత్త ఉత్సాహాన్ని తీసుకురావడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది.