శంఖం పువ్వులే కాదు… కాయలూ ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయా?

ఇటీవల కాలంలో ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరుగుతోంది. పాతకాలం నుంచి వాడుతున్న మొక్కలు, వనమూలికలపై మళ్లీ ఆసక్తి పెరిగింది. అలాంటి వాటిలో నీలిరంగు శంఖం పువ్వులు ఒకటి. ఇంటి ఆవరణలో లేదా దేవాలయాల వద్ద కనిపించే ఈ తీగ మొక్కను చాలామంది పూజా కార్యక్రమాల్లో ఉపయోగిస్తారు. కొన్నేళ్లుగా “బ్లూ టీ” పేరుతో ఈ పువ్వులతో చేసే టీకి మంచి గుర్తింపు వచ్చింది.

అయితే శంఖం మొక్క గురించి చాలామందికి తెలియని విషయం ఏమిటంటే… దీనికి వచ్చే చిన్న కాయలూ ఉపయోగకరమైనవే.

శంఖం కాయలు తినవచ్చా?

శంఖం తీగకు వచ్చే లేత కాయలు చూడటానికి చిన్న చిక్కుడు కాయల్లా ఉంటాయి. చాలా మంది ఇవి కేవలం విత్తనాల కోసం మాత్రమే అనుకుంటారు. కానీ, లేత దశలో ఉన్నప్పుడు ఈ కాయలను వంటల్లో ఉపయోగించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఆసియా దేశాల్లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ కాయలను కూరల్లో, సూప్‌లలో, సలాడ్లలో కూడా వాడుతుంటారు. అయితే ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. కాయలు ముదిరిన తర్వాత గట్టిగా మారి పీచు ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాంటి వాటిని వాడటం కష్టంగా ఉంటుంది. కాబట్టి లేతగా ఉన్నప్పుడే కోసుకుని వంటలో కలపడం మంచిది.

రుచిలో ఇవి బఠానీ లేదా చిన్న చిక్కుడు కాయల మాదిరిగానే ఉంటాయి. ఎక్కువగా మసాలా లేకుండానే తేలికగా వండుకుని తినవచ్చు.

ఆయుర్వేదంలో స్థానం

ఆయుర్వేదంలో శంఖం మొక్కకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. పువ్వులు, ఆకులు, వేర్లు మాత్రమే కాదు, కాయలకూ ఔషధ గుణాలు ఉన్నట్లు చెబుతారు. అయితే ఇవి సాధారణంగా ఇంటి వైద్యంగా వాడేముందు వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

శంఖం మొక్కలో సహజసిద్ధమైన యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇవి శరీరంలో ఉండే హానికర మలినాలను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.

ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

1. జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుదల:
శంఖం మొక్కను మెదడు ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే మొక్కగా ఆయుర్వేదంలో పేర్కొంటారు. వయసుతో వచ్చే మతిమరుపును తగ్గించడంలో ఇది దోహదపడుతుందని విశ్వాసం ఉంది.

2. జీర్ణక్రియకు తోడ్పాటు:
లేత కాయల్లో ఉండే పీచు పదార్థం జీర్ణక్రియను సక్రమంగా ఉంచడంలో సహాయపడుతుంది. మలబద్ధకం సమస్య తగ్గించడంలో కూడా ఉపయోగకరంగా ఉండొచ్చు.

3. రోగనిరోధక శక్తి:
శరీరానికి అవసరమైన సహజ గుణాలు ఉండటం వల్ల రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడంలో ఈ మొక్క భాగాలు దోహదపడతాయని చెబుతారు.

4. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణ:
కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, శంఖం మొక్కలోని పదార్థాలు రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను సమతుల్యం చేయడంలో సహకరించవచ్చని భావిస్తున్నారు. అయితే డయాబెటిస్ ఉన్నవారు వైద్యుల సూచనలతోనే వాడాలి.

ఎలా వాడాలి?

లేత కాయలను శుభ్రంగా కడిగి చిన్న ముక్కలుగా కోయాలి. వాటిని ఇతర కూరగాయలతో కలిపి తేలికగా వండుకోవచ్చు. లేదా ఉడికించి కొద్దిగా ఉప్పు, మిరియాల పొడి చల్లి తినవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వీటిని ఆవిరి వేపుడులా కూడా తయారు చేస్తారు.

ఏదైనా కొత్త ఆహార పదార్థాన్ని మొదటిసారి తీసుకునే ముందు తక్కువ పరిమాణంలోనే ప్రయత్నించడం మంచిది. శరీరానికి ఎలా సరిపోతుందో గమనించాలి.

జాగ్రత్తలు అవసరం

ప్రకృతిలో లభించే ప్రతి మొక్క ఔషధమే అనుకోవడం సరైంది కాదు. సరైన గుర్తింపు లేకుండా ఇతర అడవి మొక్కల కాయలను ఉపయోగించడం ప్రమాదకరం. కాబట్టి శంఖం మొక్కను ఖచ్చితంగా గుర్తించి, అవసరమైతే నిపుణుల సలహా తీసుకుని మాత్రమే వాడాలి.

---

మొత్తానికి, మన ఇంటి ఆవరణలో కనిపించే శంఖం తీగ కేవలం అలంకార మొక్క మాత్రమే కాదు. దాని పువ్వులు, కాయలు ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరమని భావిస్తున్నారు. అయితే మితంగా, జాగ్రత్తగా వాడటం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.