హిందూ సంప్రదాయంలో హనుమాన్ జయంతి ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన పండుగ. అయితే ఈ ఉత్సవాన్ని దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రోజున జరుపుకోరు. ప్రాంతానుసారం తేదీలు, ఆచారాలు మారుతూ ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఉత్తర, దక్షిణ భారతాల్లో ఈ పండుగకు సంబంధించి ఉన్న భావనల్లో కొంత తేడా కనిపిస్తుంది.
ఉత్తర భారత రాష్ట్రాల్లో చైత్ర పౌర్ణమి రోజున హనుమాన్ జయంతిని నిర్వహిస్తారు. అయితే పండితుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆ రోజు అసలు జన్మదినం కాదని, అది హనుమంతుడి విజయాన్ని గుర్తుచేసుకునే సందర్భమని చెబుతారు. రామాయణ కథనం ప్రకారం, లంక విజయం అనంతరం శ్రీరాముడు హనుమంతుడిని సత్కరించిన రోజునే ఈ పౌర్ణమి వస్తుందని, అందుకే దాన్ని “విజయోత్సవం”గా చూడాలని కొందరు విశ్లేషిస్తున్నారు.
మరోవైపు, అసలు హనుమాన్ జయంతి వైశాఖ మాసంలోని కృష్ణ పక్ష దశమి రోజున వస్తుందని పురాణాల్లో ప్రస్తావన ఉంది. ఈ రోజునే ఆంజనేయుడు అవతరించాడని విశ్వాసం. 2026 సంవత్సరానికి సంబంధించి లెక్కల ప్రకారం, మే 12న ఈ పర్వదినాన్ని ఆచరించాల్సి ఉంటుందని పండితులు సూచిస్తున్నారు.
దక్షిణ భారతంలో, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో ఈ పండుగను కొంత విభిన్నంగా నిర్వహిస్తారు. చైత్ర పౌర్ణమి రోజున దీక్ష ప్రారంభించి, సుమారు 41 రోజుల పాటు నియమ నిష్ఠలతో ఆచరించి, వైశాఖ దశమి రోజున ముగిస్తారు. ఈ కాలంలో భక్తులు ఉపవాసాలు, జపాలు, పూజలతో ఆధ్యాత్మిక సాధన కొనసాగిస్తారు.
రామాయణంతో సంబంధం ఉన్న ప్రాంతాల్లో హనుమంతుడికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. కర్ణాటకలోని అంజనాద్రి పర్వతం ఆయన జన్మస్థలంగా భావించబడుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో హనుమంతుడిని ధైర్యం, భక్తి, సేవకు ప్రతీకగా పూజిస్తారు.
పూజా విధానాల విషయానికి వస్తే, ఉదయం స్నానం అనంతరం ఆంజనేయస్వామిని ఆరాధించడం, హనుమాన్ చాలీసా, సుందరకాండ పారాయణం చేయడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. తమలపాకులు, బెల్లం, గారెలు వంటి నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు. ఆలయాల్లో జరిగే భజనలు, ఊరేగింపుల్లో పాల్గొనడం కూడా భక్తులలో ఉత్సాహాన్ని పెంచుతుంది.
భారతదేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఈ పండుగను వేర్వేరు తేదీల్లో జరుపుకోవడం ప్రత్యేకత. తమిళనాడులో మార్గశిర అమావాస్య, కర్ణాటకలో మార్గశిర శుక్ల పక్షం రోజుల్లో, ఒడిశాలో సంక్రాంతి సమయాల్లో ఈ ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది.
మొత్తంగా చూసుకుంటే, హనుమాన్ జయంతి కేవలం పండుగ మాత్రమే కాకుండా, భక్తి, ధైర్యం, నియమ నిష్ఠలకు ప్రతీకగా నిలిచే ఆధ్యాత్మిక సందర్భంగా భావించబడుతోంది.
గమనిక: పై వివరాలు పురాణాలు, సంప్రదాయ విశ్వాసాల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. వీటిని శాస్త్రీయంగా నిర్ధారితమైన విషయాలుగా పరిగణించరాదు.
ప్రతి మహిళ జీవితంలో నెలసరి ఒక సహజమైన శారీరక ప్రక్రియ. ఈ సమయంలో ఉపయోగించే శానిటరీ ఉత్పత్తులు ఆరోగ్యాన్ని, సౌకర్యాన్ని…
భారత క్రికెట్ అభిమానుల్లో అత్యధిక మద్దతు ఉన్న ఆటగాళ్లలో వికెట్ కీపర్ బ్యాటర్ సంజూ శాంసన్ ఒకరు. అతను జట్టులో…
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదివే విద్యార్థులకు మరో కీలక శుభవార్త చెప్పింది. డిజిటల్ విద్యను మరింత బలోపేతం చేయడంతో…
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని డ్వాక్రా (DWCRA) మహిళలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శుభవార్త అందించింది. మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల ఆర్థిక భారం తగ్గించే…
బెంగళూరులోని ప్రముఖ ఐటీ సంస్థ క్యాప్జెమిని (Capgemini) క్యాంపస్లో ఉన్న డే కేర్ సెంటర్లో చిన్నారిపై జరిగిన అమానుష ఘటన…
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి, జనసేన పార్టీ అధినేత పవన్ కల్యాణ్ సోషల్ మీడియా వినియోగం, వాక్ స్వాతంత్ర్యం, వ్యక్తిగత గౌరవం…