తెలంగాణ చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం పొందిన రాచకొండ మరోసారి వార్తల్లో నిలిచింది. చారిత్రక కోటలు, పురాతన దేవాలయాలు, శిల్ప సంపదతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ప్రాంతంలో తాజాగా అరుదైన భైరవ శిల్పం గుర్తించబడింది. సుమారు 600 ఏళ్ల నాటి ఈ శిల్పం రేచర్ల పద్మనాయకుల పాలన కాలానికి చెందినదిగా చరిత్ర పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
కాకతీయుల అనంతరం రాచకొండ ప్రాంతాన్ని రేచర్ల పద్మనాయకులు పాలించారు. వెలమ వంశానికి చెందిన ఈ రాజులు తమ సైనిక శౌర్యం, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు. రాచకొండ గుట్టపై ఉన్న చారిత్రక నిర్మాణం “భోగిని మండపం” లేదా స్థానికుల మాటల్లో “భోగందాని మంచం” ఇప్పటికే చరిత్రకారుల దృష్టిని ఆకర్షించిన ప్రదేశం. ఇప్పుడు అదే ప్రదేశంలో వెలుగుచూసిన భైరవ శిల్పం మరింత ఆసక్తిని రేపుతోంది.
గుట్టల్లోని భారీ రాతిగోడపై చెక్కిన ఈ శిల్పం దాదాపు 9 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. భైరవుడు ద్విభంగిమలో, చతుర్భుజ రూపంలో కనిపిస్తున్నాడు. చేతుల్లో ఢమరుకం, త్రిశూలం వంటి ఆయుధాలు ఉండగా, మరో చేతిలో బలి ఖడ్గం, రక్తపాత్ర, ఖండిత శిరస్సులు దర్శనమిస్తున్నాయి. శిరస్సు క్రింద రక్తం కోసం పైకి ఎగిరే శునకం చెక్కబడటం ఈ శిల్పానికి ప్రత్యేకతను ఇస్తోంది.
భైరవుని పక్కన ఒక భక్తుడు సాగిలపడి నమస్కరిస్తూ ఉండగా, మరోవైపు రాజోపాసకుడి ఆకృతి కనిపిస్తుంది. పాత్రలోని రక్తప్రసాదాన్ని స్వీకరిస్తున్నట్టు రూపొందించిన ఆ శిల్పరూపం అప్పటి ఆచారాలపై పలు ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
ఈ శిల్పంలో నాగాభరణాలు, నాగకిరీటం, నాగతోరణం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. మెడలో హారాలు, చేతులకు కంకణాలు, కాళ్లకు కడియాలు, పాదాలకు ఎత్తైన పాదుకలు వంటి శిల్పవివరాలు ఆ కాలం శిల్పకళా నైపుణ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. భైరవుని ముఖంలో చూపించిన కఠోర భావం యుద్ధోన్ముఖ శక్తిని సూచిస్తోందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
ఈ అరుదైన శిల్పాన్ని “కొత్త తెలంగాణ” చరిత్ర పరిశోధన బృందం గుర్తించింది. బృందం కన్వీనర్ శ్రీరామోజు హరగోపాల్ మాట్లాడుతూ, రాచకొండ పాలకులు భైరవోపాసకులని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయని తెలిపారు. యుద్ధం ముగిసిన అనంతరం శత్రువులపై సాధించిన విజయాన్ని ప్రత్యేక ఆచారాలతో గుర్తుచేసుకునే సంస్కృతి ఉండేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇప్పటికే కోట గోడలు, రహస్య మార్గాలు, ఆలయ శిథిలాలతో ప్రసిద్ధి చెందిన రాచకొండకు ఈ శిల్పం కొత్త గుర్తింపుని తీసుకొచ్చింది. చరిత్రలో యుద్ధాలు, ఆచారాలు, రాజుల విశ్వాసాలు ఎలా కలిసిపోయాయో ఈ శిల్పం స్పష్టంగా చూపుతోంది.
పురావస్తు శాఖ మరింత లోతైన అధ్యయనం చేపడితే రేచర్ల కాలం సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మిక ఆచారాలపై మరిన్ని వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ శిల్పం చరిత్రాభిమానులను, పరిశోధకులను ఆకర్షిస్తోంది.
రాచకొండ గుట్టల్లో వెలుగుచూసిన ఈ భైరవ శిల్పం తెలంగాణ చారిత్రక వారసత్వానికి మరో విలువైన జోడింపుగా నిలిచింది. భవిష్యత్లో దీనికి సంరక్షణ, అభివృద్ధి చర్యలు తీసుకుంటే పర్యాటకంగా కూడా ఇది ముఖ్య కేంద్రంగా మారే అవకాశముంది.
హైదరాబాద్, జూన్ 20: నిర్మొహమాటంగా నికార్సుగా చెప్పాల్సి వస్తే తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నిస్వార్ధ సేవకు నిలువెత్తు అక్షరంగా ప్రతిభతో, ప్రజ్ఞతో,…
వంట చేయడం ఒక కళ. అందులో రుచి రావాలంటే ఉప్పు, కారం, మసాలాలు అన్నీ సరైన మోతాదులో ఉండాలి. అయితే…
ఒకప్పుడు వెన్నునొప్పి, మెడ నొప్పి, వెన్నెముక సమస్యలు అంటే 50 ఏళ్లు దాటిన వారిలోనే ఎక్కువగా కనిపించేవి. వయసు పెరగడం,…
వైద్య శాస్త్రం రోజురోజుకూ కొత్త మైలురాళ్లు చేరుకుంటోంది. ఒకప్పుడు నయం చేయలేని వ్యాధులకు మందులు కనుగొన్న శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు వ్యాధులు…
ఈ రోజుల్లో చిన్నవాళ్ల నుంచి పెద్దవాళ్ల వరకు చాలా మందిని వేధిస్తున్న సమస్యల్లో అధిక బరువు ఒకటి. పని ఒత్తిడి,…
సినిమా అంటే అంకితభావం. పాత్ర అంటే బాధ్యత. ప్రేక్షకుల ముందు కనిపించే ప్రతి సన్నివేశం పరిపూర్ణంగా ఉండాలనే తపన. ఇవన్నీ…