ఇరాన్లో తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో ఆ దేశ ప్రభుత్వం కొత్తగా భారీ విలువ కలిగిన కరెన్సీ నోటును విడుదల చేసింది. ‘10 మిలియన్ రియల్’ నోటును చలామణిలోకి తీసుకువచ్చినట్లు అధికారులు ప్రకటించారు. కాగితం మీద ఇది కోటి రియల్స్ విలువ కలిగిన నోటుగా కనిపించినా, వాస్తవంగా దీని కొనుగోలు శక్తి చాలా తక్కువగా ఉండటం విశేషం.
భారత కరెన్సీలో ఈ నోటు విలువ సుమారు రూ.650 మాత్రమే కాగా, అమెరికా డాలర్లలో దాదాపు 7 డాలర్లకు సమానం. ఈ భారీ సంఖ్యతో కూడిన నోటు, ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.
ఇరాన్లో ద్రవ్యోల్బణం తీవ్రస్థాయికి చేరడంతో సాధారణ ప్రజల జీవనం కష్టసాధ్యంగా మారింది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు గణనీయంగా పెరిగి, చిన్న చిన్న కొనుగోళ్లకే పెద్ద మొత్తంలో నగదు అవసరమవుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో తక్కువ నోట్లతో పెద్ద మొత్తాల లావాదేవీలు జరపడానికి ప్రభుత్వం ఈ అధిక విలువ గల నోటును ప్రవేశపెట్టింది.
అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, ముఖ్యంగా అమెరికా మరియు ఇతర పాశ్చాత్య దేశాలతో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. చమురు ఎగుమతులపై ఆంక్షలు, విదేశీ పెట్టుబడుల కొరత, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై పరిమితులు ఇవి కలిసి దేశ కరెన్సీ విలువను గణనీయంగా దెబ్బతీశాయి.
ప్రస్తుతం యుద్ధ వాతావరణం కూడా ఇరాన్లో ఆర్థిక అస్థిరతను మరింత పెంచుతోంది. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై విశ్వాసం తగ్గడంతో ప్రజలు డిజిటల్ లావాదేవీల కంటే నగదును చేతిలో ఉంచుకోవడానికి మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఏటీఎంల వద్ద పెద్ద క్యూలు కనిపించడం, ఒకేసారి భారీ మొత్తంలో డబ్బు విత్డ్రా చేయడం సాధారణమైంది.
కాగితం మీద భారీ సంఖ్యలు ఉన్నప్పటికీ, వాస్తవ మార్కెట్లో ఆ డబ్బుతో కొనగలిగే వస్తువుల పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉండటం ప్రజల కొనుగోలు శక్తి ఎంతగా పడిపోయిందో తెలియజేస్తోంది. ఒకప్పుడు లక్షల్లో లభించిన వస్తువులు ఇప్పుడు కోట్ల రియల్స్ ధరలకు చేరుకున్నాయి.
ఆర్థిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇలాంటి పెద్ద నోట్లు విడుదల చేయడం తాత్కాలిక పరిష్కారమే. ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించడం, ఆర్థిక సంస్కరణలు చేపట్టడం వంటి దీర్ఘకాలిక చర్యలు తీసుకోకపోతే పరిస్థితి మరింత దిగజారే ప్రమాదం ఉంది.
మొత్తంగా, ఈ 10 మిలియన్ రియల్ నోటు విడుదల కేవలం కరెన్సీ మార్పు మాత్రమే కాకుండా, ఇరాన్ ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సంక్షోభానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
