మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న సైనిక ఘర్షణ ఐదవ రోజుకు చేరుకున్న వేళ, గగనతలంలో జరిగిన ఒక కీలక సంఘటన ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. Israel Defense Forces (IDF) విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, తమకు చెందిన అత్యాధునిక F-35I యుద్ధవిమానం ఇరాన్కు చెందిన YAK-130 జెట్ను కూల్చివేసింది.
ఈ ఘటన టెహ్రాన్ ఆకాశంలో జరిగినట్లు ఇజ్రాయెల్ వర్గాలు వెల్లడించాయి. యుద్ధరంగంలో F-35 శ్రేణి విమానం ప్రత్యక్షంగా ఒక మనుషులతో కూడిన శత్రు విమానాన్ని కూల్చివేయడం ఇదే మొదటిసారి అని IDF పేర్కొంది. దీంతో ఈ డాగ్ఫైట్ అంతర్జాతీయ రక్షణ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది.
‘అదిర్’ శక్తి ప్రదర్శన
ఇజ్రాయెల్ వినియోగిస్తున్న F-35I వెర్షన్ను “అదిర్” అని పిలుస్తారు. ఈ యుద్ధవిమానాన్ని అమెరికాకు చెందిన Lockheed Martin సంస్థ తయారు చేసింది. స్టెల్త్ సాంకేతికత, అధునాతన రాడార్ వ్యవస్థలు, అంతర్గత ఆయుధ సామర్థ్యంతో ఈ విమానం ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ ఫైటర్ జెట్లలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.
శత్రు రాడార్లకు సులభంగా కనిపించకుండా గగనతలంలో చురుకుగా కదలడం దీని ప్రత్యేకత. ఆధునిక సెన్సార్ వ్యవస్థలతో లక్ష్యాన్ని దూరం నుంచే గుర్తించి దాడి చేయగలదు. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ జెట్ కూల్చివేత ఇజ్రాయెల్ వైమానిక ఆధిపత్యాన్ని మరోసారి చూపించిన ఘటనగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
కూలిన YAK-130 ఏమిటి?
ఇరాన్ వినియోగిస్తున్న YAK-130 విమానం ప్రధానంగా శిక్షణ కోసం రూపొందించబడింది. రష్యాకు చెందిన యాకోవ్లెవ్ డిజైన్ బ్యూరో అభివృద్ధి చేసిన ఈ జెట్ను తేలికపాటి యుద్ధవిమానంగా కూడా వినియోగించవచ్చు. రెండు సీట్లతో ఉండే ఈ విమానం పైలట్ల శిక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అవసరమైతే తేలికపాటి ఆయుధాలను మోసే సామర్థ్యం కూడా ఉంది.
యుద్ధ వాతావరణం తీవ్రం
ఇదిలా ఉండగా, ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్ ఘర్షణ ఐదవ రోజుకి చేరుకోవడంతో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది. టెహ్రాన్ పరిసర ప్రాంతాల్లో తెల్లవారుజామున భారీ పేలుళ్లు సంభవించినట్లు అక్కడి మీడియా నివేదించింది. మరోవైపు, ఇరాన్ నుంచి ప్రయోగించిన క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు తమ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు పనిచేశాయని ఇజ్రాయెల్ తెలిపింది.
జెరూసలేం సమీపంలో కూడా పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించినట్లు స్థానిక వర్గాలు చెబుతున్నాయి. క్షిపణులు, డ్రోన్ల మార్పిడి మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ప్రాంతీయ ప్రభావం
ఈ ఘర్షణ పొరుగుదేశాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతోంది. లెబనాన్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో దాడులు జరిగినట్లు సమాచారం. ఇరాన్ మద్దతుతో పనిచేస్తున్న హిజ్బుల్లా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నామని ఇజ్రాయెల్ పేర్కొంది. లెబనాన్ రాష్ట్ర మీడియా నివేదికల ప్రకారం, బాల్బెక్ ప్రాంతంలో జరిగిన దాడిలో పలువురు మృతిచెందినట్లు తెలుస్తోంది.
వ్యూహాత్మక దాడులు
ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకారం, ఇరాన్లోని కొన్ని కమాండ్ సెంటర్లు, క్షిపణి లాంచర్లు, సైనిక వ్యవస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకుని బహుళ దాడులు నిర్వహించాయి. ఈ కేంద్రాలను దేశవ్యాప్తంగా భద్రతా నియంత్రణ కోసం ఉపయోగిస్తున్నారని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపిస్తోంది.
మరోవైపు, ఇరాన్ నుంచి కూడా ప్రతిదాడులు కొనసాగుతున్నాయి. క్షిపణి ప్రయోగాలు, డ్రోన్ దాడులు ఇరువైపులా కొనసాగుతుండటంతో యుద్ధం మరింత విస్తరించే అవకాశాలపై అంతర్జాతీయ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
అంతర్జాతీయ దృష్టి
ఈ పరిణామాలను ప్రపంచ దేశాలు సమీక్షిస్తున్నాయి. యుద్ధం దీర్ఘకాలం కొనసాగవచ్చనే అంచనాలు వినిపిస్తున్నాయి. గగనతల పోరాటం కొత్త దశలోకి అడుగుపెట్టిందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
మొత్తంగా చూస్తే, టెహ్రాన్ ఆకాశంలో జరిగిన ఈ వైమానిక ఘటన ప్రస్తుత ఘర్షణలో ఒక కీలక మలుపుగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో పరిస్థితి ఎలా మలుపుతీసుకుంటుందో చూడాల్సి ఉంది.
