ఇటీవలి కాలంలో రాత్రి నిద్రలేమి సమస్య చాలా మందిని వేధిస్తోంది. ముఖ్యంగా మహిళల్లో ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పడుకున్నా నిద్ర పట్టకపోవడం, నిద్రలో మధ్యలో మెలకువ రావడం వంటి సమస్యలు రోజువారీ జీవితంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దీనికి ప్రధానంగా జీవనశైలి మార్పులు, మానసిక ఒత్తిడి, అలాగే హార్మోన్ల అసమతుల్యత కారణమవుతున్నాయి.
మహిళల శరీరంలో నెలసరి చక్రం, గర్భధారణ, మెనోపాజ్ వంటి దశల్లో హార్మోన్ల మార్పులు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ సమయంలో నిద్రపై ప్రభావం పడటం సహజం. ముఖ్యంగా శరీరంలో కొన్ని హార్మోన్ల స్థాయిలు మారితే నిద్రకు ఆటంకం కలుగుతుంది. ఉదాహరణకు, నిద్రను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడే హార్మోన్ స్థాయి తగ్గితే శరీర ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణలో మార్పులు వస్తాయి. దీంతో రాత్రివేళల్లో వేడి అలికిడి, చెమటలు పెరిగి నిద్ర భంగం కలగొచ్చు.
ఇంకా మెదడును ప్రశాంతంగా ఉంచే మరో హార్మోన్ స్థాయి తగ్గినప్పుడు కూడా నిద్రలో అంతరాయం కలుగుతుంది. గర్భధారణ సమయంలో లేదా కొన్ని దశల్లో ఈ హార్మోన్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల నిద్ర బాగా వస్తుంది. కానీ అదే స్థాయి తగ్గినప్పుడు నిద్రలేమి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. అలాగే శరీరంలోని జీవ గడియారాన్ని నియంత్రించే హార్మోన్ కూడా నిద్రకు కీలకం. నిద్రపోయే సమయాలు క్రమబద్ధంగా లేకపోతే ఇది ప్రభావితమై నిద్రలో సమస్యలు వస్తాయి.
మానసిక ఒత్తిడి కూడా నిద్రలేమికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి. ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు శరీరంలో ఒత్తిడి హార్మోన్ స్థాయి పెరుగుతుంది. ఇది రాత్రివేళల్లో తగ్గాల్సి ఉండగా పెరిగిపోతే నిద్రకు ఆటంకం కలుగుతుంది. అదనంగా, థైరాయిడ్ సమస్యలు లేదా ఇతర శారీరక మార్పులు కూడా నిద్రపై ప్రభావం చూపుతాయి.
నిద్ర సమస్యలను తగ్గించుకోవాలంటే కొన్ని అలవాట్లు మార్చుకోవడం చాలా అవసరం. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకునే అలవాటు చేసుకోవాలి. పడుకునే ముందు మొబైల్, టీవీ వాడకం తగ్గించడం మంచిది. సాయంత్రం తర్వాత టీ, కాఫీ వంటి పానీయాలను తగ్గించాలి. అలాగే ధ్యానం, యోగా వంటి శారీరక, మానసిక వ్యాయామాలు నిద్రను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయి.
ఆహారంలో కూడా కొన్ని మార్పులు చేసుకోవాలి. మెగ్నీషియం అధికంగా ఉండే ఆకుకూరలు, గింజలు, నట్స్ వంటి పదార్థాలు తీసుకోవడం వల్ల నిద్రకు మేలు జరుగుతుంది. పడకగదిని చల్లగా, ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం కూడా నిద్ర నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తుంది.
అయితే ఈ అన్ని మార్పులు చేసినా సమస్య కొనసాగితే వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది. అవసరమైతే నిపుణుల సలహాతో చికిత్స తీసుకోవాలి. సరైన నిద్ర ఆరోగ్యానికి ఎంత ముఖ్యమో గుర్తించి, దానిని అలవాటుగా మార్చుకోవడం అవసరం.
