ఇతరత్రాస దేశాల దాడుల్లో ఇరాన్ సుప్రీం నాయకుడు అలీ ఖమేనీ మరణించడంతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తత నెలకొంది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటూ ఇరాన్ చర్యలు తీసుకోవడంతో, ఆ ప్రాంతంలో పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో, హైదరాబాద్ నగర వాసులు నగరానికి ఇరాన్తో ఉన్న సాంస్కృతిక, చారిత్రక అనుబంధాన్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నారు.
హైదరాబాద్–ఇరాన్ సంబంధం కొన్ని శతాబ్ధాల చరిత్ర కలిగినది. నగర రూపకల్పనలో ఇరానీయన్ వాస్తు శైలి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. 1591లో కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు మహమ్మద్ కులీకుతుబ్ షా కొలువులో ప్రధానిగా ఉన్న మీర్ మోమిన్ అస్త్రాబాదీ ఇరాన్ (నాటి పర్షియా) నుంచి వచ్చి నగరాన్ని రూపొందించారు. చారిత్రక గోల్కొండ కోట, చార్మినార్, కుతుబ్ షాహీల సమాధులు, ఉద్యానవనాలు—all పర్షియన్ వాస్తు శైలిలో నిర్మించబడ్డాయి.
హైదరాబాద్లో ఇరాన్ ప్రభావం భాష, ఆహార, సంస్కృతిలో కూడా మిళితమై ఉంది. పర్షియన్ భాషలోని “దర్వాజ్, ఖర్చు, మెహఫిల్, దావత్” వంటి పదాలు హైదరాబాదీ భాషలోకి వచ్చాయి. ఇరానీ వంటకాలలో బిర్యానీ, హలీం, ఇరానీ చాయ్ ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించాయి. ఇరానీయులు centuries క్రితం ఏర్పాటుచేసిన ఇరానీ కేఫ్లు, హోటళ్లు ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నాయి. వాణిజ్య సంబంధాలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి; హైదరాబాద్ నుంచి ఇరాన్కు ఔషధాలు, అక్కడి నుంచి కార్పెట్లు, డ్రైఫ్రూట్స్.
ఇరానీయులు పాతనగరంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థిరపడ్డారు. ఇరానీ గల్లీ, ఖమేనీ రోడ్ వంటి ప్రాంతాల పేర్లు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. బంజారాహిల్స్లో ఇరాన్ కాన్సులేట్, రోడ్ నంబర్-7 కు ఖమేనీ పేరుతో గుర్తింపు ఉంది. నగరంలోని ఆర్కైవ్స్లో వందల పర్షియన్ చారిత్రక పత్రాలు ఉన్నాయి, వీటి ద్వారా నగరానికి వచ్చిన పర్సియన్ వారసత్వం స్పష్టమవుతుంది.
2018లో ఇరాన్ అధ్యక్షుడు హసన్ రౌహానీ భారత్ సందర్శించిన సందర్భంలో, హైదరాబాద్లోని సాలార్జంగ్ మ్యూజియం, కుతుబ్ షాహీ సమాధులు, మక్కామసీదులను సందర్శించారు. ఇటీవల, అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ దాడులకు వ్యతిరేకంగా, పాతనగరంలో ఇరానీయులు ఉన్న ప్రాంతాల్లో ర్యాలీలు కూడా జరిగాయి. ఈ ఘటనా క్రమంలో హైదరాబాద్–ఇరాన్ మధ్య ఉన్న శతాబ్దాల అనుబంధం మరోసారి ప్రజలకు గుర్తుచేసింది.
హైదరాబాద్లోని ఇరానీయులు, వారి భాష, వాస్తు, వంటకాల ద్వారా నగరానికి సమృద్ధిని చేర్చారు. ఖమేనీ మరణం వంటి అంతర్జాతీయ సంఘటనలు కూడా ఈ సాంస్కృతిక, చారిత్రక అనుబంధాన్ని మరింత బలపరిచాయి. నగర వాసులు ఈ పూర్వీయ సంబంధాన్ని గౌరవిస్తూ, వాణిజ్య, సాంస్కృతిక, ఆహార సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ రాశారు.
