సూర్య గ్రహణం లేదా చంద్ర గ్రహణం సమయంలో రోకలి (చెక్క, బండ) ఏ ఆధారం లేకుండా నిలబెట్టడం ఇప్పటికీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రసిద్ధ సంప్రదాయం. ఇత్తడి పళ్లెంలో బియ్యం పెట్టి దానిపై రోకలి ఉంచడం నేటి వరకు కొనసాగుతోంది. ఈ ఆచారం వెనుక నమ్మకాలు, శాస్త్రీయ కోణాలు కనిపిస్తాయి.
చిన్న నమ్మకం ప్రకారం, గ్రహణ సమయంలో భూమి, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఒకే రేఖలో ఉంటారు. దీని వల్ల భూమి గురుత్వాకర్షణ శక్తిలో微చిన్న మార్పులు సంభవిస్తాయని, రోకలి ఈ సమయంలో ఆధారం లేకుండా నిలబడగలదని అనుకుంటారు. రోకలి నిలబడితే ఆ ప్రాంతానికి శుభం, సౌభాగ్యం వచ్చే సంకేతంగా భావిస్తారు.
అయితే శాస్త్రవేత్తలు, హేతువాదులు చెబుతున్నది వేరు. రోకలి కిందభాగాన్ని సమాంతరంగా ఉంచి, సరైన కేంద్ర బిందువు వద్ద నిలబెట్టితే, ఏ రోజైనా అది నిలబడవచ్చునని వారు పేర్కొన్నారు. గ్రహణం వల్ల దానికి ప్రత్యేక శక్తి రావడం లేదు.
వాస్తవానికి, గ్రహణ సమయంలో ప్రజలు ఎక్కువ శ్రద్ధ, ఏకాగ్రతతో రోకలిని నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఆ ఫోకస్ వల్లే రోకలి నిలబడుతుంది. ఇది శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం మనస్సు మరియు చేతి సమన్వయం (మైండ్–హ్యాండ్ కోఆర్డినేషన్) కారణంగా సాధ్యం అవుతుంది.
తాజాగా పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, భీమవరం నరసయ్య అగ్రహారంలో చంద్రగ్రహణం సందర్భంలో రాజశేఖర్ దంపతులు ఇత్తడి పళ్లెంపై రోకలి నిలబెట్టారు. స్థానికులు, దర్శనార్థులు ఈ సృజనాత్మక ఆచారాన్ని ఆసక్తిగా వీక్షించారు. చిన్న సంప్రదాయం అయినప్పటికీ, ఇది గ్రామీణ సంస్కృతి, జ్ఞాన పరంపరను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఈ సంప్రదాయం యువత మధ్య కూడా ఆసక్తి రేకెత్తిస్తోంది. గ్రహణం సమయంలో రోకలి నిలబెట్టడం మనకు కల్చరల్ వారసత్వం మాత్రమే కాకుండా, భక్తి మరియు ఏకాగ్రతను పెంపొందించే మార్గం కూడా అని భావిస్తున్నారు.
