గుండె వైఫల్యం (Heart Failure) అనేది ఒక తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్య. ఇందులో గుండె కండరాలు రక్తాన్ని శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు సమర్థవంతంగా పంప్ చేయలేవు. ఇది గుండె బలహీనపడటం లేదా కండరాలు గట్టిపడటం వల్ల సంభవిస్తుంది. ఈ పరిస్థితిలో రక్తం గుండెకు వెనక్కి ప్రవహించి, ఊపిరితిత్తులు, కాళ్లు, పొట్టలో ద్రవం పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా రోగికి శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అలసట, కాళ్లలో వాపు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే, ఈ సమస్య తీవ్రమయ్యే ముందే కొన్ని హెచ్చరిక సంకేతాలను గుర్తించడం ద్వారా ప్రాణాపాయాన్ని నివారించవచ్చని కార్డియాలజిస్ట్లు సూచిస్తున్నారు. ఈ విషయంపై డాక్టర్ యారనోవ్ అందించిన వివరణాత్మక లక్షణాలను ఇప్పుడు చూద్దాం.
గుండె వైఫల్యానికి ఐదు కీలకమైన హెచ్చరిక సంకేతాలు
- ఆకస్మిక బరువు పెరుగుదల: బరువు నెమ్మదిగా పెరగడం సాధారణం. కానీ, ఎటువంటి కారణం లేకుండా ఒక్కసారిగా బరువు పెరిగితే అది శరీరంలో ద్రవం నిల్వ అవుతున్నదని సూచన కావచ్చు. ఇది గుండె వైఫల్యం యొక్క ప్రారంభ లక్షణాలలో ఒకటి. ఇది ఒక్కరోజులో ఒకటి నుండి రెండు కిలోల వరకు పెరగవచ్చు. థైరాయిడ్ సమస్యలు, పీసీఓఎస్ వంటి ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా దీనికి కారణం కావచ్చు, కానీ అకస్మాత్తుగా బరువు పెరిగితే వైద్యుడిని సంప్రదించడం తప్పనిసరి.
- నిరంతర దగ్గు మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది: పడుకున్నప్పుడు లేదా చిన్నపాటి శారీరక శ్రమ చేసినప్పుడు ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడటం, లేదా ఊపిరి బిగుసుకున్నట్లు అనిపించడం, నిరంతర దగ్గు రావడం అనేది గుండె వైఫల్యానికి ఒక ప్రధాన సంకేతం. ఈ లక్షణాలు గుండెలోని రక్తం ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెనక్కి ప్రవహించడం వల్ల వస్తాయి. పడుకున్నప్పుడు గుండె కష్టపడి పని చేయాల్సి వస్తుంది, అందుకే ఈ సమస్య పడుకున్నప్పుడు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
- ఆకలి మందగించడం, కడుపు నిండినట్లు అనిపించడం: ఆకలి లేకపోవడం లేదా కొద్దిగా తిన్న వెంటనే కడుపు నిండినట్లు అనిపించడం వంటివి గుండె వైఫల్యం వల్ల కలిగే మరో లక్షణం. గుండె వైఫల్యం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థకు రక్తం సరఫరా తగ్గుతుంది. దీనివల్ల జీర్ణక్రియ సరిగా జరగదు. ఫలితంగా వాంతులు, వికారం వంటి సమస్యలు కూడా రావచ్చు. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
- గందరగోళం, ఏకాగ్రతా లోపం: పనులు మరచిపోవడం, దృష్టి పెట్టలేకపోవడం లేదా గందరగోళానికి గురికావడం వంటి లక్షణాలు మెదడుకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వల్ల వస్తాయి. గుండె పనితీరు తగ్గినప్పుడు శరీరంలోని అవయవాలకు, ముఖ్యంగా మెదడుకు రక్తం సరఫరా తగ్గుతుంది. దీనివల్ల ఈ సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి. కుటుంబ సభ్యులు లేదా స్నేహితులు ఈ లక్షణాలను గుర్తించి, రోగికి వైద్య సహాయం అందించాలి.
- నిద్ర సమస్యలు: రాత్రి సరిగా నిద్రపోకపోవడం, నిద్రలో తరచుగా మెలకువ రావడం, ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడటం వల్ల నిద్ర లేకపోవడం అనేది గుండె సమస్యలకు మరో ముఖ్యమైన సూచన. నిద్రలేమి వల్ల అలసట, పనులపై ఏకాగ్రత లోపించడం, రక్తపోటు పెరగడం, గుండెపోటు ప్రమాదం పెరగడం వంటివి జరుగుతాయి.
గుండె ఆరోగ్యం కోసం నివారణ చర్యలు
గుండెను ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడానికి కొన్ని ప్రాథమిక జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.
- ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం: ఒత్తిడి వల్ల గుండె పనితీరుపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. ధ్యానం, యోగా వంటి పద్ధతులు ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి.
- సమతుల ఆహారం: పండ్లు, కూరగాయలు, ధాన్యాలు మరియు తక్కువ కొవ్వు పదార్థాలు తీసుకోవడం గుండె ఆరోగ్యానికి చాలా మంచిది.
- క్రమం తప్పని వ్యాయామం: రోజూ కనీసం 30 నిమిషాలు వ్యాయామం చేయడం వల్ల గుండె కండరాలు బలంగా తయారవుతాయి.
- సరైన బరువు నిర్వహణ: అధిక బరువు గుండెపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. సరైన బరువును నిర్వహించడం ద్వారా గుండె పనితీరు మెరుగుపడుతుంది.
- మంచి నిద్ర: ప్రతి రోజు కనీసం 7-8 గంటల పాటు నిద్రపోవడం ఆరోగ్యానికి చాలా ముఖ్యం.
గుండె సంబంధిత వ్యాధులను నివారించడంలో ముందస్తు జాగ్రత్తలు చాలా ముఖ్యం. పై లక్షణాలు కనిపిస్తే వాటిని విస్మరించకుండా వెంటనే వైద్య సలహా తీసుకోవాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చిన్న నిర్లక్ష్యం కూడా ప్రాణాంతకం కావచ్చు.
