ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పుడు ఒక్కసారిగా చర్చకు వచ్చిన పదం — “ఎనర్జీ లాక్డౌన్”. మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడం, చమురు సరఫరా మార్గాలపై అనిశ్చితి నెలకొనడం వల్ల ఈ అంశం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో హాట్ టాపిక్గా మారింది. ముఖ్యంగా ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్–అమెరికా మధ్య పెరుగుతున్న ఘర్షణలు గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
భారతదేశం వంటి దేశాలు తమ ఇంధన అవసరాల కోసం ఎక్కువగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు పెరిగితే, దేశీయంగా కూడా పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్ ధరలు పెరగడం సహజం. ఇప్పటికే కొన్ని ఇంధన ధరల్లో మార్పులు కనిపిస్తున్నాయని సమాచారం వెలువడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రజల్లో భయం, అనుమానాలు పెరుగుతున్నాయి.
ఇదే సమయంలో పార్లమెంట్లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేసిన వ్యాఖ్యలు మరింత చర్చకు దారితీశాయి. కరోనా కాలంలాంటి పరిస్థితులు తిరిగి రావచ్చని, ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని సూచించినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. దీంతో “లాక్డౌన్ మళ్లీ వస్తుందా?” అనే సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే ఈసారి చర్చలోకి వచ్చినది సాధారణ లాక్డౌన్ కాదు — “ఎనర్జీ లాక్డౌన్”.
ఎనర్జీ లాక్డౌన్ అంటే, ఇంధన వనరులు తీవ్రంగా కొరతలోకి వెళ్లినప్పుడు ప్రభుత్వం వినియోగాన్ని నియంత్రించేందుకు తీసుకునే కఠిన చర్యలు. ఇందులో పెట్రోల్, డీజిల్, ఎల్పీజీ, విద్యుత్ వంటి వనరుల వినియోగంపై పరిమితులు విధించబడవచ్చు. ఇది సాధారణ సూచనల స్థాయిలో ఉండకపోవచ్చు; అవసరమైతే కఠిన నిబంధనలుగా అమలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు, వ్యక్తిగత వాహనాల వినియోగాన్ని పరిమితం చేయడం, అవసరం లేని ప్రయాణాలను తగ్గించడం, పరిశ్రమల పని గంటలను కుదించడం, విద్యుత్ వినియోగంపై నియంత్రణలు విధించడం వంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు. ఎయిర్ కండీషనర్లు, అధిక విద్యుత్ వినియోగించే పరికరాలపై కూడా నియంత్రణలు ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ చర్యల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం — అందుబాటులో ఉన్న ఇంధనాన్ని ఎక్కువ కాలం వినియోగించుకోవడం.
ప్రస్తుతం పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న పరిస్థితులు చమురు ఉత్పత్తి, రవాణా మార్గాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా కీలక సముద్ర మార్గాలపై భద్రతా సమస్యలు తలెత్తితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. దీంతో ముడి చమురు ధరలు పెరిగి అనేక దేశాల్లో ఇంధన కొరత సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అయితే, భారతదేశంలో తక్షణమే ఎనర్జీ లాక్డౌన్ అమలు అవుతుందనే అధికారిక ప్రకటన మాత్రం లేదు. అయినప్పటికీ, గ్లోబల్ పరిస్థితులు ఎలా మారుతాయన్న దానిపై ఆధారపడి భవిష్యత్తులో చర్యలు ఉండొచ్చని విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. అందువల్ల ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండడం, ఇంధన వినియోగాన్ని జాగ్రత్తగా నిర్వహించడం అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
