హిందూ ఆలయాలకు వెళ్లే భక్తులు సాధారణంగా గర్భగుడిలో స్వామివారి దర్శనం తీసుకున్న తర్వాత, ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేస్తారు. ఈ సమయంలో కొంతమంది ఆలయ వెనుక భాగానికి వెళ్లి అక్కడ కూడా నమస్కారం చేస్తుంటారు. అయితే ఈ ఆచారం వెనుక అసలు కారణం ఏమిటో చాలామందికి తెలియదు. కొందరు “అందరూ చేస్తున్నారు కాబట్టి” అనుసరిస్తుంటే, మరికొందరు అక్కడ ఏదో అపశకునం ఉందని అనుకుని దూరంగా ఉంటారు.
దీనిపై ధార్మిక విశ్వాసాలు, ఆగమ శాస్త్రాలు చెప్పే విషయాలు కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఆలయంలోని గర్భగుడి నిర్మాణం అత్యంత పవిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది. మూలవిరాట్ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించే విధానం కూడా ప్రత్యేక నియమాలతో ఉంటుంది. సాధారణంగా విగ్రహాన్ని గర్భగుడి వెనుక గోడకు దగ్గరగా ప్రతిష్టిస్తారు. దీనికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక అర్థం ఉందని పండితులు చెబుతున్నారు.
ఆలయంలో జరిగే నిత్య పూజలు, మంత్రోచ్చారణల ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే ఆధ్యాత్మిక శక్తి స్వామివారి పాదాల వద్ద ఉన్న యంత్రంలో స్థిరపడుతుందని విశ్వాసం. ఈ శక్తి విగ్రహం ద్వారా చుట్టూ వ్యాపిస్తుందని భావిస్తారు. ముఖ్యంగా విగ్రహం వెనుక భాగం గోడకు అత్యంత సమీపంలో ఉండటం వల్ల అక్కడ ఆ శక్తి ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుందని చెబుతారు.
ఈ కారణంగానే కొందరు భక్తులు ఆలయ వెనుక భాగంలో కూడా నమస్కరిస్తారు. అక్కడ నిలబడి ప్రార్థనలు చేస్తే స్వామివారి తపోశక్తి మరింతగా అనుభూతి అవుతుందని విశ్వసిస్తారు. అయితే “అక్కడ రాక్షసులు ఉంటారు” అనే భావనకు శాస్త్రాల్లో ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని పండితులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అది కేవలం అపోహ మాత్రమేనని చెబుతున్నారు.
ఇలాంటి ఆచారాలను పాటించేటప్పుడు భక్తి, శ్రద్ధతో పాటు సరైన అవగాహన కూడా అవసరం. ప్రతి ఆచారం వెనుక ఉన్న భావాన్ని అర్థం చేసుకుని అనుసరిస్తేనే ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి మరింత పెరుగుతుందని పెద్దలు సూచిస్తున్నారు. ఆలయ సందర్శనలో క్రమశిక్షణ, సంప్రదాయానికి గౌరవం కూడా అంతే ముఖ్యమని అంటున్నారు.
