చలికాలం వచ్చిందంటే చాలు.. చాలా మందికి ఒక విచిత్రమైన అనుభవం ఎదురవుతుంటుంది. కారు డోర్ తీస్తున్నా, కుర్చీలో కూర్చుంటున్నా, కనీసం ఇంట్లోని తలుపు హ్యాండిల్ పట్టుకున్నా ఒక్కసారిగా ‘చుర్రు’మంటూ కరెంట్ షాక్ తగిలినట్లు అనిపిస్తుంది. కొందరికైతే చీకట్లో దుస్తులు మారుస్తున్నప్పుడు చిన్నపాటి మెరుపులు (స్పార్క్స్) కూడా కనిపిస్తాయి. అసలు కరెంట్ కనెక్షన్ లేని వస్తువులను తాకితే ఇలా ఎందుకు జరుగుతోంది? దీని వెనుక ఉన్న అసలు సైన్స్ ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
గాలిలో తేమ తగ్గడమే ప్రధాన కారణం
వేసవి లేదా వానాకాలంతో పోలిస్తే చలికాలంలో గాలిలో తేమ (Humidity) చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
- సాధారణంగా గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, మన శరీరంలో తయారయ్యే విద్యుత్ ఆ తేమ ద్వారా గాలిలోకి కలిసిపోతుంది.
- కానీ చలికాలంలో గాలి పొడిగా ఉండటంతో శరీరంలో విద్యుత్ నిల్వ ఉండిపోతుంది. ఆ సమయంలో మనం ఏదైనా వస్తువును తాకినప్పుడు ఆ విద్యుత్ ఒక్కసారిగా బయటకు విడుదలవుతుంది. దీన్నే మనం ‘షాక్’గా భావిస్తాం.
అసలు ఈ విద్యుత్ శరీరంలోకి ఎలా వస్తుంది?
సైన్స్ ప్రకారం ప్రతి వస్తువు అణువులతో తయారవుతుంది. వీటిలో ప్రోటాన్లు, ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి.
- మనం నడుస్తున్నప్పుడు లేదా కూర్చున్నప్పుడు మన దుస్తులకు, ఇతర వస్తువులకు మధ్య నిరంతరం రాపిడి (Friction) జరుగుతుంది.
- ఈ రాపిడి వల్ల మన శరీరంలో అదనపు ఎలక్ట్రాన్లు వచ్చి చేరుతాయి. దీన్నే ‘స్టాటిక్ ఎలక్ట్రిసిటీ’ (స్థిర విద్యుత్) అంటారు.
- మన శరీరంలో నిల్వ ఉన్న ఈ అదనపు ఎలక్ట్రాన్లు బయటకు వెళ్లడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. మనం తలుపు హ్యాండిల్ లాంటి లోహపు వస్తువులను తాకగానే, ఆ ఎలక్ట్రాన్లు వేగంగా ఆ వస్తువులోకి ప్రవహిస్తాయి. అదే మనకు షాక్లా అనిపిస్తుంది.
స్వెటర్లు, ఉన్ని దుస్తుల ప్రభావం
చలికాలంలో మనం వాడే స్వెటర్లు, సింథటిక్ దుస్తులు, ఉన్ని చొక్కాల వల్ల రాపిడి ఎక్కువగా జరుగుతుంది. అందుకే స్వెటర్లు విప్పుతున్నప్పుడు చిన్నపాటి చటచట శబ్దాలు రావడం, వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకోవడం వంటివి మనం గమనిస్తుంటాం.
షాక్ కొట్టకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి?
ఇది కేవలం ఒక సహజ ప్రక్రియ మాత్రమే, దీనివల్ల ఆరోగ్యానికి ఎటువంటి ప్రమాదం ఉండదు. అయితే ఈ ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండాలంటే నిపుణులు కొన్ని సూచనలు చేస్తున్నారు:
- చర్మాన్ని తేమగా ఉంచుకోండి: చర్మం పొడిగా ఉంటే షాక్ తగిలే అవకాశం ఎక్కువ. కాబట్టి మాయిశ్చరైజర్ లేదా లోషన్లను వాడటం మంచిది.
- హ్యూమిడిఫైయర్: ఇంట్లో తేమ పెరిగేలా హ్యూమిడిఫైయర్లను ఉపయోగించవచ్చు.
- కాటన్ దుస్తులు: సింథటిక్, ఉన్ని దుస్తులకు బదులుగా వీలైనంత వరకు నూలు (Cotton) దుస్తులు వాడటం వల్ల రాపిడి తగ్గుతుంది.
కాబట్టి, ఇకపై చలికాలంలో తలుపు తాకినప్పుడు షాక్ కొడితే కంగారు పడకండి.. అది కేవలం మీ శరీరంలోని ‘స్టాటిక్ ఎలక్ట్రిసిటీ’ మాత్రమే!
