పూజ అంటే కేవలం అగరబత్తి వెలిగించి దేవుడికి నమస్కారం చేయడం మాత్రమే కాదు.. అది మనసును ప్రశాంతంగా మార్చే ఆధ్యాత్మిక సాధన అని పెద్దలు చెబుతుంటారు. అయితే ఆధునిక జీవనశైలిలో చాలామంది సమయం లేకపోవడంతో తొందరగా నిలబడి పూజ చేసి వెళ్లిపోతున్నారు. కానీ హిందూ శాస్త్రాలు, ఆధ్యాత్మిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం పూజను ప్రశాంతంగా కూర్చొని చేయడం వల్లే పూర్తి ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి కలుగుతుందని చెబుతున్నారు.
శాస్త్రాల ప్రకారం పూజ సమయంలో శరీరం, మనసు రెండూ స్థిరంగా ఉండాలి. నిలబడి పూజ చేస్తే మనసు త్వరగా ఇతర ఆలోచనలవైపు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుందని పండితులు వివరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మంత్రాలు చదివేటప్పుడు, ధ్యానం చేసే సమయంలో కూర్చొని ఉండటం వల్ల ఏకాగ్రత పెరుగుతుందని అంటున్నారు. అందుకే పూర్వకాలం నుంచి పూజకు ముందు ఆసనం వేసుకుని కూర్చునే సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.
ఇటీవల చాలా ఇళ్లలో దేవుడి ఫోటోలు లేదా విగ్రహాలను చాలా ఎత్తులో అమర్చడం కనిపిస్తోంది. దీనివల్ల భక్తులు నిలబడి పూజ చేయాల్సిన పరిస్థితి వస్తోంది. వాస్తు నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం దేవుడి స్థానం కళ్లకు సులభంగా కనిపించే ఎత్తులో ఉండటం మంచిదని చెబుతున్నారు. చాలా ఎత్తులో పీఠం ఏర్పాటు చేస్తే పూజలో సహజత్వం తగ్గిపోతుందని భావిస్తున్నారు.
కూర్చుని పూజ చేయడం వెనుక ఆధ్యాత్మిక భావన కూడా ఉంది. నేలపై నేరుగా కాకుండా దర్భాసనం, మత్తు లేదా శుభ్రమైన వస్త్రంపై కూర్చోవడం వల్ల శరీరంలో స్థిరత్వం పెరుగుతుందని నమ్మకం. అలాగే తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశ వైపు ముఖం ఉంచుకుని ప్రార్థన చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. దీపం, గంట, ధూపం వంటి పూజా సామగ్రిని కుడివైపు ఉంచడం కూడా సంప్రదాయంలో భాగంగా కొనసాగుతోంది.
ఆధ్యాత్మిక నిపుణులు చెబుతున్న మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. పూజను త్వరగా ముగించాల్సిన పనిలా కాకుండా ప్రశాంతంగా చేయాలి. కొద్దిసేపైనా మనసారా ప్రార్థన చేస్తే మానసిక ప్రశాంతత, ధైర్యం, సానుకూల ఆలోచనలు పెరుగుతాయని అంటున్నారు. ముఖ్యంగా ఉదయం లేదా సాయంత్రం సమయంలో కొంత సమయం కేటాయించి భక్తితో పూజ చేయడం వల్ల ఇంటి వాతావరణం కూడా ప్రశాంతంగా మారుతుందని విశ్వసిస్తున్నారు.
పూజ సమయంలో మొబైల్ ఫోన్లు, ఇతర పనులపై దృష్టి పెట్టకుండా పూర్తిగా దైవస్మరణలో ఉండాలని పెద్దలు సూచిస్తున్నారు. పూజ పూర్తయ్యాక భగవంతుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పడం, తెలియక చేసిన తప్పులను క్షమించమని ప్రార్థించడం కూడా మంచి ఆచారంగా భావిస్తారు.
అయితే ఇవన్నీ ప్రధానంగా మత విశ్వాసాలు, సంప్రదాయాల ఆధారంగా చెప్పబడిన విషయాలేనని గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ తమ విశ్వాసం, సౌకర్యానికి అనుగుణంగా పూజ విధానాన్ని అనుసరించవచ్చని ఆధ్యాత్మిక వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
