లక్నో, సెప్టెంబర్ 2, 2025: భారతదేశంలో నదులను దేవతలుగా కొలిచి, పవిత్రంగా భావిస్తారు. గంగా, యమున వంటి నదుల్లో స్నానం చేస్తే పాపాలు తొలగిపోతాయని ప్రజల నమ్మకం. అయితే, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఒక నది నీటిని తాకడం కూడా అశుభమని, ప్రమాదకరమని భావించే నది ఉందని తెలుసా? ఆ నది పేరు కర్మనాశ. ఈ నది నీటిని ముట్టుకోవడానికి కూడా ప్రజలు జంకుతున్నారు.
కర్మనాశ నది గంగానదికి ఉపనదిగా ఉంది. బీహార్‌లోని కైమూర్ జిల్లాలో పుట్టి, ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు బీహార్ గుండా ప్రవహిస్తూ, బక్సర్ సమీపంలో గంగానదిలో కలుస్తుంది. ఈ నది నీటిని తాకడం ద్వారా శుభకార్యాలు, పనులు నాశనమవుతాయని స్థానికుల నమ్మకం. దాహంతో ఉన్నవారు కూడా ఈ నీటిని తాగడానికి దగ్గరికి వెళ్లరు, వంటకు కూడా ఉపయోగించరు. ‘కర్మ’ (పని) మరియు ‘నాశ’ (విధ్వంసం) అనే పదాల నుంచి ఈ నదికి కర్మనాశ అనే పేరు వచ్చింది.
పౌరాణిక కథల్లో కర్మనాశ నది
కర్మనాశ నది గురించి అనేక పౌరాణిక కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం, హరిశ్చంద్రుడి తండ్రి సత్యవ్రతుడు తన శరీరంతో స్వర్గానికి వెళ్లాలని కోరుకున్నాడు. అయితే, అతని గురువు వశిష్ఠుడు ఈ కోరికను నిరాకరించాడు. కోపంతో సత్యవ్రతుడు విశ్వామిత్రుడిని ఆశ్రయించాడు. వశిష్ఠుడితో శత్రుత్వం కారణంగా, విశ్వామిత్రుడు సత్యవ్రతుడి కోరికను తీర్చేందుకు కఠోర తపస్సు చేసి, అతన్ని స్వర్గానికి పంపాడు. కానీ, సత్యవ్రతుడు భూమి మరియు స్వర్గం మధ్య చిక్కుకున్నాడు, అందుకే అతన్ని ‘త్రిశంకు’ అని పిలిచారు.
కథ ప్రకారం, దేవతలు మరియు విశ్వామిత్రుడి మధ్య యుద్ధం సమయంలో, సత్యవ్రతుడు ఆకాశంలో వేలాడుతూ ఉండగా, అతని నోటి నుంచి లాలాజలం భూమిపై నది రూపంలో పడింది. దీనితో ఆగ్రహించిన వశిష్ఠ మహర్షి సత్యవ్రతుడిని చండాలుడిగా మారమని శపించాడు. ఈ ఘటనతో కర్మనాశ నది కూడా శాపగ్రస్తమైనదిగా పరిగణించబడింది.
ఈ పౌరాణిక నమ్మకాల కారణంగా, స్థానికులు ఈ నది నీటిని తాకడానికి భయపడుతున్నారు. కర్మనాశ నది ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సోన్‌భద్ర, చందౌలి, వారణాసి, ఘాజీపూర్ జిల్లాలను బీహార్ నుంచి వేరు చేస్తూ ప్రవహిస్తుంది. ఈ నది గురించిన భయం ఇప్పటికీ స్థానికుల్లో బలంగా ఉంది, దీని నీటిని ఎవరూ ఉపయోగించడానికి ధైర్యం చేయరు.
