మన మెదడు ఎలా పనిచేస్తుందనే విషయంలో ఇప్పటివరకు మనకు ఉన్న అంచనాలను తాజా శాస్త్రీయ పరిశోధనలు పూర్తిగా మార్చేస్తున్నాయి. సాధారణంగా జ్ఞాపకశక్తికి ఒక భాగం, భావోద్వేగాలకు మరో భాగం, మేధస్సుకు ఇంకో భాగం అంటూ మెదడును విభజించి చూస్తుంటాం. కానీ తాజా అధ్యయనం ప్రకారం మేధస్సు అనేది ఒక్క భాగం పని కాదు. మన మెదడులోని అన్ని భాగాలు సమన్వయంగా పనిచేసినప్పుడే ఆలోచనలు, నిర్ణయాలు, సృజనాత్మకత వెలుగులోకి వస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు తేల్చిచెప్పారు.
ఇప్పటివరకు ఉన్న అభిప్రాయం ప్రకారం గణితం చేయడానికి ఒక భాగం, సంగీతానికి మరో భాగం, భాషకు ఇంకో భాగం ప్రత్యేకంగా ఉంటాయని భావించేవారు. కానీ ఆధునిక న్యూరో ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీతో చేసిన పరిశోధనలు ఈ ఆలోచనను ఖండించాయి. మనం చిన్న పనైనా, పెద్ద నిర్ణయమైనా తీసుకునేటప్పుడు మెదడు మొత్తం చురుకుగా స్పందిస్తోందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. అంటే మెదడులో ఒక్క మూల మాత్రమే కాదు… అన్ని ప్రాంతాల మధ్య సమాచార మార్పిడి జరుగుతుందన్నమాట.
మెదడును ఒక నెట్వర్క్గా ఊహించుకుంటే విషయం మరింత స్పష్టమవుతుంది. ఒక కార్యాలయంలో విభాగాలు వేరైనా, అందరూ కలిసి పనిచేస్తేనే పని పూర్తవుతుంది. అలాగే మన మెదడులోని వివిధ కేంద్రాలు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ పనిచేస్తేనే మేధస్సు బయటపడుతుంది. ఒక సమస్యను విశ్లేషించేటప్పుడు మెదడులోని ముందు భాగం, వెనుక భాగం, మధ్య భాగం అన్నీ ఒకేసారి స్పందిస్తాయి. ఈ సమన్వయమే తెలివికి అసలైన మూలమని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
సృజనాత్మక ఆలోచనల విషయంలో కూడా ఇదే విషయం వెల్లడైంది. కొత్తగా ఆలోచించే సమయంలో మెదడులోని ఎడమ, కుడి భాగాలు వేరువేరుగా కాకుండా పరస్పరం సహకరిస్తాయి. ఈ అనుసంధానం ఎంత బలంగా ఉంటే, ఆ వ్యక్తి అంత తెలివైనవాడిగా కనిపిస్తాడని అధ్యయనం చెబుతోంది. మేధావుల్లో మెదడులోని వివిధ ప్రాంతాలను కలిపే కనెక్టివిటీ ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.
జ్ఞాపకశక్తి కూడా ఇదే విధంగా పనిచేస్తుంది. జ్ఞాపకం అంటే కేవలం పాత విషయాలను గుర్తుచేసుకోవడం మాత్రమే కాదు. వాటిని ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అన్వయించడం కూడా. ఈ ప్రక్రియలో మెదడులోని హిప్పోక్యాంపస్తో పాటు ఇతర భాగాలు కూడా చురుకుగా పాల్గొంటాయి. అందుకే మనం క్లిష్టమైన సమస్యలను కూడా పరిష్కరించగలుగుతున్నాం.
ఈ పరిశోధన మనకు చెప్పే ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే… మేధస్సును పెంచుకోవాలంటే మెదడులోని ఒక్క భాగానికే శిక్షణ ఇవ్వడం సరిపోదు. శారీరక వ్యాయామం, సమతుల్య ఆహారం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం, మానసికంగా చురుకుగా ఉండడం ద్వారా మెదడులోని అన్ని భాగాల మధ్య అనుసంధానాన్ని పెంచుకోవాలి. అప్పుడు మాత్రమే పూర్తి స్థాయి మేధస్సు అభివృద్ధి చెందుతుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
