రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) రుణాల వసూళ్లకు సంబంధించి ఒక సంచలన నియమాన్ని రూపొందించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఈ కొత్త నిబంధన ప్రకారం, రుణం తిరిగి చెల్లించని వారి మొబైల్ ఫోన్లను రిమోట్గా లాక్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నియమం అమలులోకి వస్తే, బజాజ్ ఫైనాన్స్, DMI ఫైనాన్స్, చోళమండలం ఫైనాన్స్ వంటి వినియోగదారు ఉత్పత్తులకు రుణాలు అందించే సంస్థలకు రికవరీ అవకాశాలు మెరుగుపడతాయని క్రెడిట్ బ్యూరో CRIF హైమార్క్ తెలిపింది. అయితే, ఈ నియమం వినియోగదారుల హక్కులపై ఆందోళనలను రేకెత్తించే అవకాశం ఉంది.
ఫోన్ లాక్ విధానం ఎలా పనిచేస్తుంది?
రుణాలు జారీ చేసేటప్పుడు, రుణగ్రహీతల ఫోన్లలో పరికరాన్ని లాక్ చేయడానికి ఒక యాప్ ఇన్స్టాల్ చేయబడుతుంది. రుణం చెల్లించడంలో విఫలమైతే, రుణదాతలు ఈ యాప్ ద్వారా ఫోన్ను రిమోట్గా లాక్ చేయవచ్చు. గత సంవత్సరం ఆర్బీఐ ఈ పద్ధతిని నిలిపివేయాలని రుణదాతలను కోరినప్పటికీ, తాజాగా రుణదాతలతో చర్చల అనంతరం ఆర్బీఐ ఈ విధానంపై మార్గదర్శకాలను రూపొందించేందుకు సన్నాహాలు చేస్తోంది. రాబోయే కొన్ని నెలల్లో ఫెయిర్ ప్రాక్టీస్ కోడ్ను అప్డేట్ చేయడంతో పాటు, ఫోన్ లాకింగ్ విధానంపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు జారీ కానున్నాయి.
వినియోగదారుల రుణాల ధోరణి
2024లో హోమ్ క్రెడిట్ ఫైనాన్స్ నిర్వహించిన అధ్యయనం ప్రకారం, భారతదేశంలో వినియోగదారులు మొబైల్ ఫోన్లతో సహా ఎలక్ట్రానిక్స్ కొనుగోళ్లలో మూడింట ఒక వంతు కంటే ఎక్కువ రుణాల ద్వారా జరుగుతున్నాయి. టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ (TRAI) గణాంకాల ప్రకారం, 1.4 బిలియన్ల జనాభా ఉన్న భారతదేశంలో 1.16 బిలియన్లకు పైగా మొబైల్ కనెక్షన్లు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఫోన్ లాకింగ్ విధానం రుణ వసూళ్లలో కీలక పాత్ర పోషించవచ్చు.
డేటా సురక్షితం, కానీ ఆందోళనలు
ఫోన్ లాక్ చేసినప్పటికీ, వినియోగదారుల డేటా సురక్షితంగా ఉంటుందని రుణదాతలు పేర్కొంటున్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ విధానం వినియోగదారుల గోప్యత మరియు హక్కులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ నియమం అమలులోకి వస్తే, రుణదాతలకు రికవరీ సులభతరం కాగలదు, కానీ వినియోగదారుల హక్కుల సమతుల్యతను కాపాడటం ఆర్బీఐకి ప్రధాన సవాల్గా ఉంటుంది.
ముగింపు
ఆర్బీఐ రూపొందిస్తున్న ఈ కొత్త నియమం రుణ వసూళ్లలో కొత్త ఒరవడిని సృష్టించనుంది. రుణం చెల్లించని వారి ఫోన్లను లాక్ చేసే విధానం రుణదాతలకు ప్రయోజనకరంగా ఉన్నప్పటికీ, వినియోగదారుల గోప్యత మరియు హక్కులపై ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది. ఆర్బీఐ ఈ నియమాన్ని అమలు చేసే ముందు సమతుల్య విధానాన్ని అవలంబించి, ఫెయిర్ ప్రాక్టీస్ కోడ్ను అప్డేట్ చేయడం ద్వారా ఈ సమస్యలను పరిష్కరించాల్సి ఉంది.
