హిందూ సంప్రదాయాల్లో ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన అధిక మాసం ఈసారి జ్యేష్ఠ మాసంతో కలిసివచ్చింది. సాధారణంగా మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి వచ్చే ఈ అదనపు నెలను భక్తి, ఆత్మపరిశీలన, దానధర్మాలకు అనుకూలమైన కాలంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సమయంలో ఆధ్యాత్మిక సాధనలకు ప్రాధాన్యం పెరిగి, భక్తులు ఎక్కువగా పూజలు, వ్రతాలు ఆచరిస్తారు.
కాలగణన పరంగా చూస్తే, చంద్ర ఆధారిత పంచాంగం మరియు సౌర సంవత్సరాల మధ్య తేడాను సరిచేయడానికి అధిక మాసం అవసరం అవుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు పది నుంచి పదకొండు రోజుల వ్యత్యాసం ఏర్పడుతుండటంతో, ఆ తేడా ఒక నెలకు చేరినప్పుడు అదనపు మాసాన్ని చేర్చడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా కాలమానం సమతుల్యంగా కొనసాగుతుంది.
ఆధ్యాత్మికంగా ఈ మాసాన్ని ఎంతో పవిత్రంగా భావిస్తారు. ముఖ్యంగా శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధనకు ఇది ఉత్తమ సమయమని విశ్వాసం. ఈ నెలలో భక్తితో పూజలు చేస్తే పాపక్షయం జరుగుతుందని, కుటుంబంలో శాంతి, ఐశ్వర్యం పెరుగుతాయని అనేక మంది నమ్ముతారు. పురాణాల్లో ఈ మాసానికి “పురుషోత్తమ మాసం” అనే పేరు రావడానికి కూడా విష్ణుమూర్తి ఆశీస్సులే కారణమని చెబుతారు.
భక్తులు ఈ కాలంలో ప్రతిరోజూ స్నానం అనంతరం దీపారాధన చేయడం, మంత్రజపం చేయడం వంటి ఆచారాలను పాటిస్తారు. “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” వంటి మంత్రాల జపం, విష్ణు సహస్రనామం పఠనం, ధార్మిక గ్రంథాల అధ్యయనం విస్తృతంగా జరుగుతాయి. ఆలయ సందర్శనలు, భక్తి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం కూడా ఈ మాసంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
దానధర్మాలకు కూడా అధిక ప్రాధాన్యం ఉంది. అన్నదానం, వస్త్రదానం, అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడం వంటి సేవా కార్యక్రమాలు ఈ సమయంలో చేయడం పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు. సామాజిక బాధ్యతతో కూడిన ఈ చర్యలు ఆధ్యాత్మికతకు దగ్గర చేస్తాయని పండితులు సూచిస్తున్నారు.
ఇక సంప్రదాయాల ప్రకారం ఈ మాసంలో కొన్ని శుభకార్యాలను వాయిదా వేయడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు, కొత్త వ్యాపారాలు ప్రారంభించడం వంటి కార్యక్రమాలను సాధారణంగా ఈ కాలంలో చేయరు. ఈ సమయాన్ని భౌతిక విషయాల కంటే ఆధ్యాత్మిక అభివృద్ధికి కేటాయించడం మంచిదని భావిస్తారు.
మొత్తానికి, జ్యేష్ఠ అధిక మాసం భక్తులకు ఒక ఆత్మపరిశీలన కాలంగా నిలుస్తోంది. నిత్యజీవితంలో కొంత విరామం తీసుకుని ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ముందుకు సాగాలనుకునే వారికి ఇది మంచి అవకాశం. విశ్వాసం, నియమ నిష్ఠలతో ఈ కాలాన్ని గడిపితే మనశ్శాంతి, సానుకూల దృక్పథం పెరుగుతాయని నమ్మకం.
