పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని ఒక చిన్న గ్రామం నుంచి వెలువడుతున్న ఓ విశేషం ప్రస్తుతం సామాజిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది. సంప్రదాయంగా ఆలయాల్లో బ్రాహ్మణులే అర్చకులుగా ఉంటారనే భావనకు భిన్నంగా, ఉప్పులూరు చెన్నకేశవ స్వామి ఆలయంలో మాత్రం ఎస్సీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన కుటుంబాలు తరతరాలుగా అర్చకత్వం నిర్వహించడం ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది.
ఈ ఆలయంలో నిత్య పూజలు, కైంకర్యాలు, నైవేద్యాలు అన్నీ కూడా స్థానికంగా నివసించే ఈ కుటుంబాల చేతుల మీదుగా జరుగుతుంటాయి. భక్తులు స్వామి దర్శనానికి వచ్చినప్పుడు వారి గోత్రనామాలు చెప్పడం, వేద మంత్రాలతో ఆశీర్వచనం ఇవ్వడం వంటి కార్యక్రమాలు కూడా అర్చకులే నిర్వహిస్తున్నారు. తిరుప్పావై పారాయణం వంటి వైష్ణవ సంప్రదాయ ఆచారాలు కూడా క్రమం తప్పకుండా కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ ఆలయానికి ఉన్న చరిత్ర కూడా విశేషమే. దాదాపు 12 తరాలుగా ఇదే కుటుంబాలు అర్చకత్వ బాధ్యతలను నిర్వహిస్తున్నట్లు గ్రామ పెద్దలు చెబుతున్నారు. కాలక్రమంలో కొన్ని సందర్భాల్లో ఇతరులను అర్చకులుగా నియమించేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ, స్థానికంగా ఎదురైన అనూహ్య సంఘటనల కారణంగా మళ్లీ పాత సంప్రదాయానికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చినట్లు సమాచారం. అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకు అదే పద్ధతి కొనసాగుతోంది.
ఆలయానికి చెందిన భూములు కూడా విస్తారంగా ఉన్నాయి. సుమారు 40కి పైగా ఎకరాల ఆస్తి ఉండగా, అందులో కొంత భాగం అర్చక కుటుంబాలకు కేటాయించబడింది. ఆలయ నిర్వహణ, ఉత్సవాలు, నిత్య సేవల కోసం ఈ వ్యవస్థ ఉపకరిస్తోందని స్థానికులు చెబుతున్నారు. ప్రతి ఏడాది జరిగే రథోత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహించబడుతూ భక్తులను ఆకట్టుకుంటాయి.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన ముఖ్య అంశం ఏమిటంటే, భక్తులు అర్చకులను కుల ప్రాతిపదికన చూడకపోవడం. ఆలయానికి వచ్చే వారు భక్తితో నమస్కరించి ఆశీర్వాదం తీసుకుంటారు. గ్రామంలో జరిగే శుభకార్యక్రమాలకు కూడా ఈ అర్చకులను ఆహ్వానించి గౌరవించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. దీంతో సామాజిక సమానత్వానికి ఇది ఒక మంచి ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.
ఇక ఆలయ సేవల్లో మహిళల పాత్ర కూడా గమనించదగ్గది. అర్చక కుటుంబాలకు చెందిన మహిళలు ప్రతిరోజూ శుభ్రత నియమాలు పాటిస్తూ స్వామివారికి నైవేద్యాలు సిద్ధం చేయడం, బాలభోగం వంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నారు. ఈ విధంగా కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసికట్టుగా ఆలయ సేవలో భాగమవుతున్నారు.
మొత్తానికి, ఉప్పులూరులోని ఈ ఆలయం కేవలం ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం మాత్రమే కాదు, సమానత్వాన్ని ప్రతిబింబించే ఒక సామాజిక సందేశం కూడా ఇస్తోంది. సంప్రదాయం, విశ్వాసం, సమాజంలో మారుతున్న దృక్పథం—all కలిసిన ఈ ప్రత్యేకత ఇప్పుడు మరింత మంది దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
