తిరుపతి నగరం ఆధ్యాత్మిక చరిత్రతో నిండి ఉన్న పవిత్ర క్షేత్రం. నగరం ఏర్పడకముందే వెలసిన ఆలయాల్లో శ్రీ గోవిందరాజస్వామి ఆలయం ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకుంది. శతాబ్దాలుగా భక్తులను ఆకర్షిస్తున్న ఈ ఆలయం, తిరుమల శ్రీనివాసుడితో ఉన్న అనుబంధం కారణంగా మరింత విశిష్టతను సంతరించుకుంది. ప్రతి ఏడాది వైశాఖ మాసంలో జరిగే బుగ్గోత్సవాలు ఈ క్షేత్రంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వేడుకలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందాయి.
పురాణాల ప్రకారం గోవిందరాజస్వామి, శ్రీనివాస స్వామివారి అన్నగా భావించబడతారు. తిరుమలలో జరిగిన దివ్య సంఘటనల అనంతరం ఆయన తిరుపతి ప్రాంతంలో విశ్రాంతి తీసుకున్నారని విశ్వాసం. ఆలయంలో స్వామివారు శయన భంగిమలో దర్శనమివ్వడం విశేషం. తల క్రింద కుంచం ఉంచుకొని ఉన్న ఈ రూపం విశ్రాంతి స్థితిని సూచిస్తూ భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది. ఇదే ఈ ఆలయానికి ప్రత్యేక గుర్తింపుగా నిలిచింది.
వేసవి కాలంలో స్వామివారికి చల్లదనం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో నిర్వహించే వేడుకలనే బుగ్గోత్సవాలు అంటారు. “బుగ్గ” అనే పదానికి నీటి ఊట లేదా జలాశయం అనే అర్థం ఉంది. ఆలయ సమీపంలోని పుష్కరిణి వద్ద ఈ ఉత్సవాలు జరుగుతుండటంతో ఈ పేరు ఏర్పడింది. సాధారణంగా వైశాఖ శుద్ధ ద్వాదశి నుంచి మూడు రోజుల పాటు ఈ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. ఈ కాలంలో ఆలయం భక్తులతో కళకళలాడుతూ పండుగ వాతావరణాన్ని సంతరించుకుంటుంది.
ఉత్సవాల సందర్భంగా ప్రతి రోజు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. ఉదయం సుప్రభాతంతో ప్రారంభమై, విశ్వరూప దర్శనం, ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. అనంతరం స్వామివారిని శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతంగా బుగ్గ పుష్కరిణి వద్దకు తీసుకెళ్తారు. మధ్యాహ్న సమయంలో స్నపన తిరుమంజనం, ఆస్థానం వంటి వైభవోపేత కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. సాయంత్రం ఊంజలసేవ, ఆలయ పరిసరాల్లో ఊరేగింపులు భక్తులకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.
బుగ్గోత్సవాలు కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమంగా మాత్రమే కాకుండా, సంప్రదాయం, భక్తి, సంస్కృతి కలిసిన గొప్ప ఉత్సవంగా భావించబడతాయి. ఈ వేళ ఆలయం చుట్టూ భజనలు, పూజలు, భక్తుల రద్దీతో ఉత్సాహభరిత వాతావరణం నెలకొంటుంది. స్వామివారికి వేసవి వేడిమి నుంచి ఉపశమనం కలిగించాలనే భావనతో నిర్వహించే ఈ ఆచారం, భక్తులకు కూడా ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్ని అందిస్తుంది.
ఈ ఉత్సవాలను దర్శించడం ద్వారా మనసుకు ప్రశాంతత, భక్తి భావం పెరుగుతాయని విశ్వాసం. అందుకే ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది భక్తులు బుగ్గోత్సవాలను చూసేందుకు తిరుపతికి తరలి వస్తారు. ఈ సంప్రదాయం ఆలయ మహిమను, భక్తి పరంపరను ప్రతిబింబిస్తూ తరతరాలకు కొనసాగుతోంది.
