భారతదేశంలో ఆంజనేయస్వామి ఆలయాలు ఎన్నో ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని క్షేత్రాలు తమ ప్రత్యేకతలతో భక్తులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంటాయి. అలాంటి అరుదైన దేవాలయాల్లో ఛత్తీస్గఢ్లోని గిరిజాబంధ్ హనుమాన్ ఆలయం ఒకటి. సాధారణంగా వీరత్వం, భక్తి, బ్రహ్మచర్యానికి ప్రతీకగా భావించే హనుమంతుడు ఇక్కడ మాత్రం మహిళా స్వరూపంలో దర్శనమివ్వడం విశేషంగా చెప్పుకుంటారు. అందుకే ఈ ఆలయానికి దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు తరలివస్తుంటారు.
రతన్పూర్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ ఆలయాన్ని స్థానికులు “మాతా హనుమాన్” ఆలయంగా పిలుస్తారు. హనుమంతుడు అమ్మవారి అలంకరణలో దర్శనమివ్వడం వల్ల ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. హిందూ సంప్రదాయాల్లో హనుమంతుడిని శక్తి, భక్తి, రక్షణకు చిహ్నంగా భావిస్తారు. అయితే ఇక్కడ ఆయన శక్తిరూపిణిగా కనిపించడం భక్తుల్లో మరింత భక్తి భావాన్ని పెంచుతోంది.
స్థానిక కథనాల ప్రకారం, పురాతన కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన ఓ రాజు తీవ్ర వ్యాధితో బాధపడుతుండేవాడట. ఆరోగ్య సమస్యల నుంచి విముక్తి కోసం హనుమంతుడిని ప్రార్థించగా, స్వామి స్వప్నంలో దర్శనమిచ్చి తన విగ్రహం ఉన్న ప్రదేశాన్ని సూచించాడని చెబుతారు. అనంతరం అక్కడ తవ్వకాలు జరపగా మహిళా రూపంలో ఉన్న ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం బయటపడిందని స్థానిక విశ్వాసం. ఆ దివ్యసూచనగా భావించిన రాజు అక్కడే ఆలయాన్ని నిర్మించాడని చెబుతారు.
ఈ ఆలయంలోని మూలవిరాట్టుకు ప్రత్యేక అలంకరణలు చేస్తారు. కుంకుమ, చీర, ఆభరణాలతో స్వామిని అలంకరించడం ఆలయ సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. విగ్రహంలో భుజాలపై శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు కనిపించగా, పాదాల కింద అహిరావణుడు, మహిరావణుడు అణచివేయబడిన రూపం భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది. ఈ రూపాన్ని శక్తి, ధైర్యం, రక్షణకు ప్రతీకగా భావిస్తారు.
ప్రతి రోజు ఆలయంలో త్రికాల పూజలు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా మంగళవారం, శనివారం రోజుల్లో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు జరుగుతాయి. హనుమజ్జయంతి, శ్రీరామనవమి సందర్భంగా వేలాదిమంది భక్తులు ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు. సింధూర పూజ, తమలపాకుల పూజలు చేస్తే కోరికలు నెరవేరుతాయని భక్తుల నమ్మకం. ఆరోగ్య సమస్యలు, కుటుంబ ఇబ్బందులు తొలగుతాయని కూడా స్థానికులు విశ్వసిస్తుంటారు.
రతన్పూర్ పట్టణంలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి రోడ్డు మార్గం ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు. ఛత్తీస్గఢ్లోని ప్రధాన నగరాల నుంచి బస్సులు, ప్రైవేట్ వాహనాల సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంది. ఆధ్యాత్మికతతో పాటు అరుదైన విశేషాలను తెలుసుకోవాలనుకునే భక్తులకు గిరిజాబంధ్ హనుమాన్ ఆలయం ప్రత్యేక అనుభూతిని కలిగిస్తోంది.
