వేసవి తాపానికి సహజ చల్లదనం అందించే మట్టి కుండలు… ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే ఈ సంప్రదాయ విధానంలో జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
వేసవి కాలం మొదలయ్యిందంటే చాలామంది ఇళ్లలో మట్టి కుండలు మళ్లీ ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటాయి. ఎండలు తీవ్రంగా ఉన్న రోజుల్లో ఫ్రిజ్ నీళ్లకన్నా కుండలోని నీరు సహజంగా చల్లగా ఉండటమే కాకుండా ఆరోగ్యానికి కూడా మేలు చేస్తుందని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. అందుకే నగరాల నుంచి గ్రామాల వరకు మట్టి పాత్రల వినియోగం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. అయితే సరైన శుభ్రత లేకపోతే ఈ కుండలే అనారోగ్యానికి కారణమయ్యే అవకాశముందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
మట్టి కుండల్లోని సూక్ష్మ రంధ్రాల వల్ల నీరు సహజంగా చల్లబడుతుంది. ఇదే లక్షణం నీటిలోని కొన్ని మలినాలను కూడా తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. కానీ అదే రంధ్రాలు శుభ్రతను నిర్లక్ష్యం చేస్తే బ్యాక్టీరియా పెరుగుదలకు కారణమవుతాయి. అందువల్ల కుండను వాడే ముందు నుంచి సరైన పద్ధతిలో సిద్ధం చేయడం చాలా ముఖ్యం.
కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన కుండను వెంటనే నీటితో నింపి ఉపయోగించడం మంచిది కాదు. ముందుగా కనీసం ఒక రోజు పాటు శుభ్రమైన నీటిలో నానబెట్టాలి. దీంతో కుండలోని రంధ్రాలు బలపడటంతో పాటు నీరు కారే సమస్య తగ్గుతుంది. ఆ తర్వాత లోపల, బయట బాగా కడిగి ఎండలో పూర్తిగా ఆరబెట్టాలి. ఈ ప్రక్రియ వల్ల కుండలో ఉండే క్రిములు తొలగి నీటి నాణ్యత మెరుగవుతుంది.
రోజువారీ వినియోగంలో కూడా కొన్ని నియమాలు పాటించాలి. కుండలోని నీటిని ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచకూడదు. సాధ్యమైనంత వరకు ప్రతిరోజూ పాత నీటిని పారబోసి తాజా నీటిని నింపడం ఉత్తమం. ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచిన నీటిలో దుమ్ము, సూక్ష్మజీవులు చేరే ప్రమాదం ఉంటుంది. కుండను తరచూ వేడి నీటితో శుభ్రం చేయడం వల్ల క్రిముల పెరుగుదల తగ్గుతుంది. అలాగే కుండకు ఉపయోగించే మూతను కూడా పరిశుభ్రంగా ఉంచడం అవసరం.
కుండను శుభ్రం చేసే సమయంలో చాలామంది చేసే పొరపాటు సబ్బులు, డిటర్జెంట్లు వాడటం. మట్టికి ఉన్న పీల్చుకునే స్వభావం వల్ల ఈ రసాయనాలు కుండలోకి చొరబడి నీటిలో కలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది ఆరోగ్యానికి హానికరం. అందుకే సహజ పద్ధతులను అనుసరించడం మంచిది. ఉప్పు లేదా వంట సోడాతో రుద్దితే కుండ బాగా శుభ్రం అవుతుంది. నెలకు ఒకసారి వెనిగర్ కలిపిన నీటితో కడిగితే దుర్వాసనలు, బ్యాక్టీరియా పూర్తిగా తొలగుతాయి.
మట్టి కుండలోని నీరు మరింత చల్లగా ఉండాలంటే కొన్ని చిన్న చిట్కాలు పాటించవచ్చు. కుండ చుట్టూ తడి బట్ట లేదా గొనె సంచి చుట్టడం వల్ల ఆవిరీభవన ప్రక్రియ వేగంగా జరిగి నీరు మరింత చల్లబడుతుంది. గాలి సరిగా వచ్చే ప్రదేశంలో కుండను ఉంచడం కూడా ముఖ్యమే. కొందరు కుండను ఇసుకలో ఉంచడం ద్వారా చల్లదనాన్ని ఎక్కువ సేపు నిలుపుకుంటారు.
సాంప్రదాయ జీవన విధానంలో మట్టి పాత్రలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ప్రకృతి సహజంగా అందించే ఈ సౌకర్యాన్ని సరిగ్గా వినియోగిస్తేనే పూర్తి ప్రయోజనం పొందగలం. వేసవి వేడి నుంచి ఉపశమనం పొందడానికి కుండ నీరు మంచి ప్రత్యామ్నాయం అయినప్పటికీ, పరిశుభ్రత విషయంలో రాజీ పడకూడదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
