దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారి తీసిన శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి ఆలయంలో మహిళల ప్రవేశం అంశంపై సుప్రీంకోర్టులో కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఈ విషయంపై దాఖలైన పునర్విచారణ పిటిషన్లపై రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారణను మళ్లీ ప్రారంభించింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి Justice Surya Kant నేతృత్వంలోని తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల బెంచ్ ఈ అంశాన్ని సమగ్రంగా పరిశీలిస్తోంది.
కేరళలో త్వరలో జరగనున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఈ విచారణకు రాజకీయ ప్రాధాన్యత కూడా ఏర్పడింది. మతపరమైన విశ్వాసాలు, రాజ్యాంగ హక్కులు, సమానత్వం వంటి కీలక అంశాలు ఈ కేసులో ప్రధానంగా చర్చకు వస్తున్నాయి. దీంతో దేశవ్యాప్తంగా ఈ విచారణపై ఆసక్తి నెలకొంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ తరఫున వాదనలు వినిపించిన సొలిసిటర్ జనరల్ Tushar Mehta, శబరిమల ఆలయంలో ఉన్న ఆచారాలు మతపరమైన విశ్వాసాలకు చెందినవేనని స్పష్టం చేశారు. రాజ్యాంగంలోని మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన హక్కులను ప్రస్తావిస్తూ, ప్రజల విశ్వాసాలను గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు. మతపరమైన ఆచారాలు ప్రజా శాంతి, ఆరోగ్యం, నైతికతకు భంగం కలిగించినప్పుడు మాత్రమే కోర్టులు జోక్యం చేసుకోవాలని ఆయన వాదించారు.
మత గ్రంథాల అర్థం, వాటి అనుసరణపై నిర్ణయం తీసుకోవడం న్యాయపరమైన పరిధిలోకి రాదని కూడా ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. మతపరమైన ఆచారం ఏది, సామాజిక అంశం ఏది అనే విషయంలో కోర్టులు జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని ఆయన సూచించారు.
అయితే 2018లో ఇచ్చిన తీర్పుపై కూడా ఈ విచారణలో చర్చ జరిగింది. ఆ తీర్పులో మహిళల ప్రవేశంపై విధించిన పరిమితులను అస్పృశ్యతతో పోల్చిన అంశంపై కేంద్రం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. దీనిపై స్పందించిన జస్టిస్ B. V. Nagarathna, మహిళలను కొన్ని రోజులు వేరు చేసి చూడడం సరైనదా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తారు.
దీనికి సమాధానంగా తుషార్ మెహతా మాట్లాడుతూ, శబరిమలలో ఉన్న పరిమితులు వయస్సు ఆధారంగా ఉంటాయని, అవి రుతుక్రమంతో సంబంధం లేనివని వివరించారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర అయ్యప్ప ఆలయాల్లో మహిళలకు ప్రవేశం ఉన్నదని, శబరిమలలో మాత్రమే ప్రత్యేకమైన ఆచారం అమలులో ఉందని పేర్కొన్నారు.
మరోవైపు ధర్మాసనం కూడా కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఒక ఆచారం నిజంగా మతపరమైనదా లేదా సామాజిక దురాచారమా అన్నది పరిశీలించే అధికారం కోర్టుకు ఉందని స్పష్టం చేసింది. శాస్త్రీయత, ఆధారాలు, నిపుణుల అభిప్రాయాలను కూడా కోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకుంటుందని తెలిపింది.
కేంద్రం మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని కూడా ప్రస్తావించింది. భారతీయ సమాజంలో మహిళలకు గౌరవ స్థానం ఉందని, పితృస్వామ్య భావజాలం పేరుతో అన్ని ఆచారాలను విమర్శించడం సరైంది కాదని వాదించింది. దేశంలో మహిళలు ఉన్నత స్థానాలను అధిరోహిస్తున్న నేపథ్యంలో సమాజాన్ని ఒక కోణంలో చూడకూడదని సూచించింది.
ఈ విచారణలో కోర్టు కేవలం శబరిమల ఆలయంపై మాత్రమే కాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా మతస్థలాల్లో మహిళల ప్రవేశం, సమానత్వం వంటి అంశాలపై కూడా మార్గదర్శకాలు రూపొందించే అవకాశం ఉందని న్యాయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఈ కేసు తుది తీర్పు భవిష్యత్తులో మతపరమైన ఆచారాలు, రాజ్యాంగ హక్కుల మధ్య సమతుల్యతపై కీలక ప్రభావం చూపే అవకాశముంది.
