న్యూఢిల్లీ: దేశవ్యాప్తంగా టపాసులపై పూర్తి నిషేధం విధించాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది. కేవలం ఢిల్లీ-ఎన్సిఆర్ ప్రాంతంలో మాత్రమే కాకుండా, దేశమంతటా వాయు కాలుష్యాన్ని అరికట్టడానికి బాణసంచా కాల్చడం, అమ్మకం, తయారీ, నిల్వ, రవాణాను నిషేధించాలని అత్యున్నత న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది. సుప్రీంకోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ బీఆర్ గవాయ్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఈ ఆదేశాలు ఏప్రిల్ 3న ఢిల్లీ-ఎన్సిఆర్లో టపాసులపై పూర్తి నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా దాఖలైన పిటిషన్ను విచారిస్తూ వచ్చాయి.
దేశవ్యాప్త విధానం అవసరం: CJI గవాయ్ వ్యాఖ్యలు
సుప్రీంకోర్టు విచారణ సందర్భంగా, ప్రధాన న్యాయమూర్తి బీఆర్ గవాయ్ మాట్లాడుతూ, “ఏ విధానం ఉన్నా అది పాన్-ఇండియా స్థాయిలో ఉండాలి. ఢిల్లీ కోసం మాత్రమే విధానాన్ని రూపొందించలేం” అని స్పష్టం చేశారు. గత శీతాకాలంలో తాను అమృత్సర్కు వెళ్లానని, అక్కడి కాలుష్యం ఢిల్లీ కంటే దారుణంగా ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. “ఎన్సిఆర్ ప్రజలు క్లీన్ ఎయిర్కు అర్హులు అయితే, ఇతర నగరాల ప్రజలు కాదా? టపాసులు నిషేధించాలంటే, అది దేశవ్యాప్తంగా ఉండాలి” అని CJI గవాయ్ అన్నారు.
ధర్మాసనం జస్టిస్ కె వినోద్ చంద్రన్తో కలిసి, “ఢిల్లీలోని ఉన్నత వర్గాల ప్రజలు టపాసుల వల్ల వచ్చే కాలుష్యాన్ని మాత్రమే పట్టించుకుంటున్నారు. దేశంలోని మిగతా ప్రాంతాల ప్రజల గురించి ఎవరూ ఆలోచించడం లేదు” అని ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. వాయు కాలుష్యం ఒక్క ఢిల్లీ ప్రజలకే కాదు, దేశమంతటా విపరీతంగా ఉందని, అందుకే దేశవ్యాప్త నిషేధం అవసరమని కోర్టు సూచించింది.
కార్పొరేట్ సంస్థలు, ప్రభుత్వాలపై విమర్శ
సుప్రీంకోర్టు టపాసుల తయారీలో నిమగ్నమైన కార్పొరేట్ సంస్థలను తీవ్రంగా విమర్శించింది. “ప్రజల ఆరోగ్యం కంటే లాభాలే ముఖ్యమని ఈ సంస్థలు భావిస్తున్నాయి” అని పేర్కొంది. ప్రభుత్వాలు ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని, టపాసుల వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలను తీవ్రంగా పరిగణించాలని కోర్టు ఆదేశించింది. కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తక్షణమే స్పందించాలని సూచించింది.
సుప్రీంకోర్టు నోటీసు మరియు షెడ్యూల్
ఢిల్లీ-ఎన్సిఆర్లో టపాసులపై పూర్తి నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా దాఖలైన పిటిషన్పై కమిషన్ ఫర్ ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్మెంట్ (CAQM)కు సుప్రీంకోర్టు నోటీసు జారీ చేసింది. దేశవ్యాప్త బ్యాన్ కోరుతున్న మరో పిటిషన్పై కూడా CAQMకు నోటీసు జారీ చేసి, రెండు వారాల్లో సమాధానం ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ఈ కేసు సెప్టెంబర్ 22న మళ్లీ విచారణకు ఉంచబడింది, ఇది దసరా, దీపావళి పండుగల ముందు జరుగుతుంది.
పటాకా వ్యాపారులు తమ లైసెన్సులు 2027-28 వరకు చెల్లుబాటవుతున్నప్పటికీ, కోర్టు ఆదేశాల వల్ల రద్దవుతున్నాయని వాదించారు. ఈ అంశంపై స్థితిగతులు అలాగే ఉంచమని కోర్టు ఆదేశించింది.
ఢిల్లీలో టపాసులపై మునుపటి చర్యలు
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఢిల్లీలో దీపావళి సమయంలో టపాసుల వల్ల గాలి నాణ్యత అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయికి పడిపోతోంది. దీనిపై పలు ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలు (PIL) దాఖలయ్యాయి. మునుపటి సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, ఢిల్లీ-ఎన్సిఆర్లో టపాసులపై పాక్షిక నిషేధం విధించబడింది. 2021లో బేరియం సాల్ట్స్ లేని ‘గ్రీన్ టపాసులు’ మాత్రమే అనుమతించాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది, మరియు ఇది దేశవ్యాప్తంగా వర్తిస్తుందని 2023లో పునరుద్ఘాటించింది.
ఈ తాజా వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్త కాలుష్య సమస్యపై ప్రభుత్వాలు తీవ్ర చర్యలు తీసుకోవాలనే సుప్రీంకోర్టు సందేశంగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
