అసోసియేషన్ ఫర్ డెమోక్రటిక్ రిఫార్మ్స్ (ADR) తాజా నివేదిక ప్రకారం, దేశంలోని 40 ప్రాంతీయ పార్టీలు 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 2,532.09 కోట్ల ఆదాయాన్ని ప్రకటించాయి. ఈ ఆదాయంలో 70 శాతానికి పైగా నిధులు ఎన్నికల బాండ్ల ద్వారా సేకరించబడ్డాయని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. ఈ ఆదాయంలో గణనీయమైన వాటాను కొన్ని ప్రముఖ పార్టీలు సొంతం చేసుకున్నాయి, రాజకీయ ఆర్థిక నిర్వహణలో పారదర్శకతపై చర్చను రేకెత్తించాయి.
అగ్రస్థానంలో ఐదు పార్టీలు
నివేదిక ప్రకారం, ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయంలో 83.17 శాతం వాటా ఐదు ప్రముఖ పార్టీలకే దక్కింది. ఈ జాబితాలో తెలంగాణకు చెందిన భారత్ రాష్ట్ర సమితి (BRS) రూ. 685.51 కోట్లతో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో:
- తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC): రూ. 646.39 కోట్లు
- బిజు జనతా దళ్ (BJD): రూ. 297.81 కోట్లు
- తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP): రూ. 285.07 కోట్లు
- వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ (YSRCP): రూ. 191.04 కోట్లు
ఈ ఐదు పార్టీలు ఎన్నికల బాండ్ల ద్వారా రూ. 1,796.02 కోట్లు సేకరించాయి, ఇది మొత్తం ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయంలో 70.93 శాతానికి సమానం.
ఆదాయంలో గణనీయమైన పెరుగుదల
2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే, 2023-24లో ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయం 45.77 శాతం పెరిగింది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ పార్టీలు రూ. 1,736.85 కోట్ల ఆదాయాన్ని పొందగా, ఈ ఏడాది ఆ సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ పెరుగుదల ఎన్నికల బాండ్ల ద్వారా వచ్చిన నిధులపై ఆధారపడినట్లు నివేదిక సూచిస్తోంది.
ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసిన పార్టీలు
ADR నివేదిక ప్రకారం, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్, ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం (DMK), సమాజ్ వాదీ పార్టీ (SP) సహా 12 ప్రాంతీయ పార్టీలు తమ ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేశాయి. ముఖ్యంగా, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ తన ఆదాయం కంటే 55 శాతం అధికంగా ఖర్చు చేసినట్లు తెలిపింది. ఈ ఖర్చులు ఎన్నికల ప్రచారాలు, పార్టీ కార్యకలాపాలు, మరియు ఇతర రాజకీయ కార్యక్రమాల కోసం జరిగినట్లు సమాచారం.
ఖర్చు చేయని నిధులు
మరోవైపు, 27 పార్టీలు తమ ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని ఖర్చు చేయకుండా ఉంచాయని నివేదిక వెల్లడించింది. ఇందులో:
- BRS: రూ. 430.60 కోట్లు
- TMC: రూ. 414.92 కోట్లు
- BJD: రూ. 253.79 కోట్లు
ఈ నిధులు భవిష్యత్ రాజకీయ కార్యకలాపాల కోసం ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది.
ఎన్నికల బాండ్ల ప్రభావం
ఎన్నికల బాండ్లు ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయంలో ప్రధాన వనరుగా మారాయి. మొత్తం విరాళాల్లో 39.84 శాతం ప్రాంతీయ పార్టీలకు, 55.99 శాతం జాతీయ పార్టీలకు దక్కాయి. ఈ బాండ్ల ద్వారా సేకరించిన నిధులు రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పారదర్శకతపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. ఎన్నికల బాండ్ల వివరాలు, వాటిని సేకరించిన విధానం, మరియు వాటి వినియోగం గురించి చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
ADR నివేదిక రాజకీయ పార్టీల ఆర్థిక నిర్వహణలో ఎన్నికల బాండ్ల పాత్రను స్పష్టంగా వెల్లడిస్తోంది. ఆదాయంలో గణనీయమైన పెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని పార్టీలు తమ ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేయడం, మరికొన్ని నిధులను ఉపయోగించకుండా ఉంచడం రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సంక్లిష్టతలను సూచిస్తోంది. ఈ నివేదిక రాజకీయ పార్టీల ఆర్థిక పారదర్శకతపై మరింత చర్చకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
#ADRReport on Analysis of Income & Expenditure of Regional Political Parties for FY 2023-24: https://t.co/gdWi4KBN4S
— ADR India & MyNeta (@adrspeaks) September 10, 2025
Audit reports of 20 regional parties for FY 2023-24 are unavailable on website of ECI at the time of preparation of this report even after a delay of 313 days. pic.twitter.com/Uq54DNkbhD
