హనుమజ్జయంతి తేదీ విషయంలో ప్రతి సంవత్సరం భక్తుల్లో చర్చ జరుగుతూనే ఉంటుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో చైత్ర మాసంలో శ్రీరామ నవమి తర్వాత వచ్చే రోజును హనుమాన్ జయంతిగా భావిస్తారు. అయితే తెలుగు సంప్రదాయంలో మాత్రం వైశాఖ బహుళ దశమినే ఆంజనేయ స్వామి జన్మదినంగా ఆచరిస్తారు. పంచాంగాలు, మత గ్రంథాల ఆధారంగా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.
పండితుల వివరాల ప్రకారం పరాశర సంహితలో వైశాఖ మాసంలోని బహుళ దశమి, పూర్వాభాద్ర నక్షత్ర యోగంలో ఆంజనేయుడు అవతరించాడని పేర్కొనబడింది. అందుకే ఈ తిథికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉందని చెబుతారు. ఈ ఏడాది దశమి తిథి మే 11 నుంచి ప్రారంభమైనప్పటికీ, పూర్వాభాద్ర నక్షత్రం మే 12 ఉదయం సూర్యోదయ సమయానికి కొనసాగుతుండటంతో చాలామంది పండితులు మే 12న హనుమజ్జయంతి నిర్వహించడం శ్రేయస్కరమని సూచిస్తున్నారు.
హనుమజ్జయంతి రోజున భక్తులు తెల్లవారుజామునే స్నానం చేసి ఆంజనేయస్వామిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. స్వామివారికి సింధూరాభిషేకం చేసి నువ్వుల నూనెతో దీపారాధన చేస్తారు. హనుమాన్ చాలీసా, సుందరకాండ, ఆంజనేయ దండకం, హనుమత్ అష్టోత్తర పారాయణం చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
అలాగే వడపప్పు, పానకం, గారెలు, బెల్లంతో చేసిన నైవేద్యాలు సమర్పించడం కూడా సంప్రదాయంగా ఉంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తమలపాకులతో ఆకు పూజ, వడమాల సమర్పణ కూడా ప్రత్యేకంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ విధంగా పూజలు చేస్తే ఐశ్వర్యం, ధైర్యం, ఆరోగ్యం కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా ఉపవాసం పాటించడం, బ్రహ్మచర్యం ఆచరించడం, పేదలకు అన్నదానం చేయడం వంటి ఆచారాలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. హనుమంతుడి ఆశీస్సులతో జీవితంలో అడ్డంకులు తొలగి సానుకూల మార్పులు వస్తాయని చాలామంది నమ్ముతారు.
ప్రాంతానుసారం హనుమజ్జయంతి తేదీలు మారుతుంటాయి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వైశాఖ బహుళ దశమి రోజున జరుపుకోగా, ఉత్తర భారతదేశంలో చైత్ర పౌర్ణమి సందర్భంగా వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. కేరళలో మాత్రం మార్గశిర మాసంలో ఆంజనేయ జయంతి ఆచరణలో ఉంది. సంప్రదాయాలు భిన్నమైనా, భక్తి మాత్రం ఒక్కటే అని భక్తులు భావిస్తారు.
