భారతీయ వంటకాలలో నెయ్యికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఉదయం అల్పాహారం నుంచి పండుగ వంటకాల వరకు నెయ్యి రుచి, సువాసన వంటకు మరింత రుచిని తీసుకువస్తాయి. అయితే ఇటీవల మార్కెట్లో కల్తీ నెయ్యి విక్రయాలు పెరుగుతున్నాయన్న వార్తలు వినియోగదారుల్లో ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా తక్కువ ధరలకు అమ్మే నెయ్యిపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇంట్లోనే సులభంగా నెయ్యి స్వచ్ఛతను పరీక్షించే కొన్ని చిట్కాలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
స్వచ్ఛమైన దేశీ నెయ్యికి సహజమైన సువాసన ఉంటుంది. రంగు కూడా మితమైన పసుపు లేదా బంగారు వర్ణంలో కనిపిస్తుంది. చేతిలో తీసుకున్నప్పుడు అది మృదువుగా కరిగిపోతుంది. కానీ కల్తీ నెయ్యిలో మాత్రం కృత్రిమ వాసన, జిగట లక్షణం ఎక్కువగా ఉంటాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కొన్నిసార్లు వెజిటబుల్ ఆయిల్స్, డాల్డా లేదా స్టార్చ్ వంటి పదార్థాలను కలిపి నెయ్యి రూపంలో విక్రయించే ఘటనలు కూడా వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.
నెయ్యి అసలుదనాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఇంట్లోనే చేయగల సులభమైన పరీక్షల్లో అరచేతి పరీక్ష ఒకటి. కొద్దిగా నెయ్యిని చేతిలో వేసుకుంటే అది శరీర వేడికి వెంటనే కరిగి సహజమైన వాసన ఇస్తే సాధారణంగా అది మంచి నాణ్యత కలిగిన నెయ్యిగా భావిస్తారు. ఒకవేళ కరిగేందుకు ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటే లేదా చేతికి జిగటగా అనిపిస్తే అందులో ఇతర పదార్థాలు కలిసివుండే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.
వేడినీటి పరీక్ష కూడా చాలామంది ఉపయోగించే పద్ధతి. ఒక గ్లాసు వేడి నీటిలో ఒక చెంచా నెయ్యి వేస్తే స్వచ్ఛమైన నెయ్యి పైభాగంలో సమంగా కరిగిపోతుంది. కానీ నీటిలో విడిపోయినట్టుగా కనిపించడం లేదా తెల్లటి పొరలు ఏర్పడితే అది కల్తీ సంకేతంగా పరిగణిస్తున్నారు. ఈ పరీక్ష ద్వారా నూనెలు లేదా ఇతర కొవ్వు పదార్థాలు కలిపారో లేదో కొంతవరకు అంచనా వేయొచ్చు.
ఇంకో సాధారణ పరీక్ష అయోడిన్ సహాయంతో చేస్తారు. నెయ్యిలో కొద్దిగా అయోడిన్ వేయగానే రంగు నీలంగా మారితే అందులో స్టార్చ్ పదార్థాలు కలిసినట్టు భావిస్తారు. అలాగే కొందరు చక్కెర ఉపయోగించి డాల్డా కలిపారో లేదో కూడా పరీక్షిస్తుంటారు. నెయ్యిని కరిగించి సీసాలో పోసి అందులో కొద్దిగా చక్కెర వేసి ఊపిన తర్వాత ఎరుపు రంగు కనిపిస్తే అది కల్తీ అయ్యే అవకాశముందని చెబుతున్నారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం నెయ్యి కొనేటప్పుడు ధరపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం. చాలా తక్కువ ధరకు విక్రయించే ఉత్పత్తులను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. విశ్వసనీయమైన బ్రాండ్లు, అగ్మార్క్ లేదా ఇతర నాణ్యత గుర్తింపు ఉన్న ఉత్పత్తులను ఎంపిక చేయడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు. అలాగే ప్యాకింగ్ తేదీ, గడువు తేదీ వివరాలు కూడా తప్పనిసరిగా చెక్ చేయాలని చెబుతున్నారు.
నెయ్యి శరీరానికి శక్తినిచ్చే మంచి ఆహార పదార్థం. అయితే కల్తీ ఉత్పత్తులు ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందుకే వినియోగదారులు అప్రమత్తంగా ఉండి, అవసరమైతే ఇంట్లో చిన్న పరీక్షలు చేసి నాణ్యతను పరిశీలించడం మంచిదని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
