ప్రస్తుతం మారుతున్న జీవనశైలిలో ఉద్యోగ సమయాలు కూడా పెద్దగా మారిపోయాయి. ఐటీ, హెల్త్కేర్, సర్వీస్ రంగాల్లో పని చేసే చాలా మందికి నైట్ షిఫ్ట్ తప్పనిసరి అవుతోంది. అయితే రాత్రిపూట పని చేయడం కేవలం టైమింగ్ మార్పు మాత్రమే కాదు, అది శరీర గడియారాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తుందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీని వల్ల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యంపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలు పడే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.
మొదటగా, నిద్ర సమస్యలు నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగులలో సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. మన శరీరం సహజంగా రాత్రిపూట విశ్రాంతి తీసుకునేలా రూపొందింది. కానీ రాత్రి పని చేసి పగలు నిద్రపోవడం వల్ల ఆ సహజ రిథమ్ దెబ్బతింటుంది. దీని ఫలితంగా నిద్రలేమి, అలసట, దృష్టి లోపం వంటి సమస్యలు క్రమంగా పెరుగుతాయి.
మహిళల విషయంలో నైట్ షిఫ్ట్ ప్రభావం మరింత సున్నితంగా ఉంటుందని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా రాత్రిపూట నిరంతరం పనిచేసే మహిళల్లో హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఏర్పడి, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్ ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇది వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుందని కూడా స్పష్టం చేస్తున్నారు.
మానసిక ఆరోగ్యంపై కూడా నైట్ షిఫ్ట్ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయం తగ్గడం, సామాజిక జీవితం దూరమవడం వల్ల ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఈ పరిస్థితి ఎక్కువకాలం కొనసాగితే ఒంటరితనం, ఆందోళన, డిప్రెషన్ వంటి సమస్యలకు దారి తీసే అవకాశం ఉంది.
గుండె ఆరోగ్యం విషయంలో కూడా జాగ్రత్త అవసరం. రాత్రిపూట మేల్కొని ఉండటం వల్ల శరీరంలోని రక్త ప్రసరణ సహజంగా ఉండదు. దీర్ఘకాలంలో ఇది రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉందని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పని ఒత్తిడి, విశ్రాంతి లోపం ఈ సమస్యలను మరింత పెంచుతాయి.
ఇంకా ఒక ముఖ్యమైన అంశం విటమిన్-డి లోపం. పగటిపూట సూర్యరశ్మి తక్కువగా అందడం వల్ల నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగుల్లో ఈ విటమిన్ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. దీని ప్రభావం ఎముకల ఆరోగ్యం మీద పడటంతో పాటు శరీర రోగనిరోధక శక్తి కూడా తగ్గుతుంది.
దీర్ఘకాలంగా నైట్ షిఫ్ట్ చేస్తూ ఉంటే శరీరంలోని జీవక్రియలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. ఇన్సులిన్ స్థాయిల్లో మార్పులు రావడం వల్ల డయాబెటిస్, బరువు పెరగడం వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశముంది. హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతినడం వల్ల ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా తలెత్తవచ్చు.
ఈ సమస్యలను తగ్గించుకోవాలంటే కొన్ని అలవాట్లు తప్పనిసరిగా పాటించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పని ముగిసిన వెంటనే గోరువెచ్చటి నీటితో స్నానం చేసి నిద్రకు వెళితే శరీరం త్వరగా విశ్రాంతి పొందుతుంది. అలాగే ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి భోజనం చేయడం ద్వారా శరీరం ఒక క్రమానికి అలవాటు పడుతుంది.
ఆహారంలో పోషకాలు ఉండేలా చూసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం. ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం, తాజా పండ్లు, కూరగాయలు తీసుకోవడం మంచిది. ఖాళీ కడుపుతో నిద్రపోవడం మానుకోవాలి. అవసరమైతే తేలికపాటి ఆహారం లేదా పాలు తీసుకోవడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు.
కాఫీ, టీ, శీతల పానీయాలను తగ్గించడం కూడా అవసరం. వీటి బదులుగా తాజా ఫ్రూట్ జ్యూసులు లేదా నీరు ఎక్కువగా తాగడం ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుంది. అలాగే రోజూ కొంతసేపు వ్యాయామం, యోగా లేదా ధ్యానం చేయడం వల్ల శరీరానికి, మనసుకు ఉల్లాసం లభిస్తుంది.
ముఖ్యంగా, వీకెండ్స్లో కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం ద్వారా మానసిక ఒత్తిడి తగ్గించుకోవచ్చు. పని ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి ఇది ఒక మంచి మార్గంగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మొత్తానికి, నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగాలు పూర్తిగా తప్పించుకోవడం సాధ్యం కాకపోయినా, సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఆరోగ్యంపై దుష్ప్రభావాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. చిన్న చిన్న మార్పులతోనే మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
