కేంద్ర ప్రభుత్వం బంగారం, వెండి, ప్లాటినం దిగుమతులపై కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. దేశంలో పెరుగుతున్న బంగారం కొనుగోళ్లను నియంత్రించడమే లక్ష్యంగా, అలాగే విదేశీ మారక నిల్వలను సంరక్షించేందుకు దిగుమతి సుంకాలను గణనీయంగా పెంచింది. తాజాగా విడుదలైన అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం, ఇప్పటి వరకు 5 శాతంగా ఉన్న దిగుమతి పన్నును 10 శాతానికి పెంచారు. ఈ నిర్ణయం మే 13 అర్ధరాత్రి నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
ఈ మార్పు కేవలం ముడి లోహాలకే కాకుండా, ఆభరణాల తయారీలో ఉపయోగించే చిన్న భాగాలపైనా ప్రభావం చూపనుంది. నెక్లెస్లు, చెవి రింగులు వంటి ఆభరణాల తయారీలో ఉపయోగించే ఫైండింగ్స్పై కూడా సుంకాలు పెరిగాయి. అయితే రీసైక్లింగ్ను ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో కొన్ని ప్రత్యేక లోహాల దిగుమతులపై మాత్రం కొంత ఉపశమనం ఇచ్చారు.
ఇటీవల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రజలకు బంగారం కొనుగోళ్లను తగ్గించాలని చేసిన పిలుపు తర్వాతే ఈ నిర్ణయం రావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. దేశ ఆర్థిక పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని అవసరం లేని ఖర్చులను తగ్గించాలని ఆయన సూచించారు. ముఖ్యంగా పెళ్లిళ్లు, పండుగల సమయంలో బంగారం కొనుగోళ్లు తగ్గించాలని కోరారు.
ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు కూడా ఈ నిర్ణయానికి ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తున్నాయి. పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా గ్లోబల్ మార్కెట్లలో అనిశ్చితి నెలకొంది. బంగారం దిగుమతులు పెరిగేకొద్దీ డాలర్ల వినియోగం అధికమవుతోంది. దీని వల్ల దేశ విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి పెరిగి, రూపాయి విలువపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
గత కొన్నేళ్లుగా భారత్లో బంగారం దిగుమతులు భారీగా పెరిగాయి. ముఖ్యంగా గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ దిగుమతులు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. పరిమాణంలో కొంత తగ్గుదల ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరగడంతో మొత్తం ఖర్చు భారీగా పెరిగింది. ఇది దేశ వాణిజ్య లోటును మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భారతదేశం ప్రపంచంలో రెండో అతిపెద్ద బంగారం వినియోగదారుగా ఉంది. ప్రధానంగా స్విట్జర్లాండ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, దక్షిణాఫ్రికా వంటి దేశాల నుంచి బంగారం దిగుమతులు జరుగుతున్నాయి. దేశంలో బంగారం డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉండటంతో ప్రతి ఏడాది భారీ మొత్తంలో విదేశీ మారకద్రవ్యం ఖర్చవుతోంది.
ఇక తాజా సుంకాల పెంపుతో సామాన్య ప్రజలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే బంగారం ధరలు అధికంగా ఉండగా, ఇప్పుడు పన్నుల పెంపుతో మరింత భారంగా మారే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. పెళ్లిళ్లు, పండుగల సందర్భాల్లో బంగారం కొనుగోలు చేయడం భారతీయుల సంప్రదాయం. కానీ ఈ కొత్త నిర్ణయంతో మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కొనుగోళ్ల విషయంలో వెనుకడుగు వేసే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు.
మార్కెట్లో ప్రస్తుతం బంగారం, వెండి ధరలు రికార్డు స్థాయిలో కొనసాగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో దిగుమతి సుంకం పెంపు వల్ల జ్యువెలరీ ధరలు మరింత పెరగడం ఖాయం. మేకింగ్ ఛార్జీలు, జీఎస్టీతో కలిపి వినియోగదారులకు అదనపు భారం పడనుంది.
మొత్తానికి, దిగుమతులను తగ్గించి ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడాలనే ఉద్దేశంతో కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే దీని ప్రభావం మార్కెట్పై ఎలా పడుతుంది, వినియోగదారుల ప్రవర్తనలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయన్నది రానున్న రోజుల్లో స్పష్టమవుతుంది.
