ప్రతి ఏడాది ఏప్రిల్ 25న ప్రపంచవ్యాప్తంగా వరల్డ్ మలేరియా డేను నిర్వహిస్తారు. దోమల ద్వారా వ్యాపించే ప్రాణాంతక వ్యాధి మలేరియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం, అలాగే ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా నిర్మూలించే దిశగా చర్యలను వేగవంతం చేయడం ఈ దినోత్సవ ప్రధాన లక్ష్యం. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సూచనల మేరకు ఈ రోజు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
మలేరియా అనేది ‘ప్లాస్మోడియం’ అనే పరాన్నజీవి కారణంగా వస్తుంది. ఇది ముఖ్యంగా ఆడ అనాఫిలిస్ దోమ కాటు ద్వారా మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఒకసారి సంక్రమిస్తే తీవ్ర జ్వరం, చలి వణుకు, తలనొప్పి, శరీర నొప్పులు, అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. సరైన సమయంలో చికిత్స తీసుకోకపోతే రక్తహీనతతో పాటు తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది ఈ వ్యాధి బారిన పడుతున్నారని ఆరోగ్య సంస్థలు చెబుతున్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. ముఖ్యంగా వర్షాకాలం, నీరు నిలిచే ప్రాంతాల్లో మలేరియా కేసులు ఎక్కువగా నమోదవుతాయి.
మలేరియా వ్యాప్తి ఎలా జరుగుతుంది?
దోమలు పెరిగే వాతావరణమే ఈ వ్యాధి వ్యాప్తికి ప్రధాన కారణం. నిలిచిన నీరు, అపరిశుభ్ర పరిసరాలు, సరైన పారిశుద్ధ్యం లేకపోవడం వల్ల దోమలు వేగంగా పెరుగుతాయి. వీటి కాటు ద్వారా వ్యాధి ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది.
పిల్లలు, వృద్ధులు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు మలేరియాకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఈ వర్గాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం అని వైద్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ముందస్తు జాగ్రత్తలే కీలకం
మలేరియాను పూర్తిగా నివారించడానికి ప్రధాన మార్గం దోమల నియంత్రణే. ఇంటి చుట్టుపక్కల నీరు నిలవకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. నీటి ట్యాంకులు, కుండీలు, పాత టైర్లు వంటి చోట్ల నీరు నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
నిద్ర సమయంలో దోమతెరలు ఉపయోగించడం, రాత్రి వేళల్లో పూర్తి చేతులు, కాళ్లు కప్పే దుస్తులు ధరించడం, అవసరమైతే దోమ నివారణ క్రీములు వాడటం కూడా రక్షణ ఇస్తాయి. లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే రక్త పరీక్ష చేయించుకోవడం ద్వారా వ్యాధిని తొందరగా గుర్తించి చికిత్స పొందవచ్చు.
వరల్డ్ మలేరియా డే ప్రాముఖ్యత
మలేరియా పూర్తిగా నిర్మూలించదగిన వ్యాధి అయినప్పటికీ ఇంకా అనేక దేశాల్లో సమస్యగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వాలు, ఆరోగ్య సంస్థలు కలిసి అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ప్రజల్లో చైతన్యం పెంచడం ద్వారా కొత్త కేసులను తగ్గించడమే ప్రధాన లక్ష్యం.
ప్రతి ఒక్కరూ వ్యక్తిగత శుభ్రతతో పాటు పరిసరాల పరిశుభ్రతను పాటిస్తే మలేరియా వ్యాప్తిని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. “జాగ్రత్తే రక్షణ” అనే సందేశాన్ని ఈ రోజు మరింత బలంగా గుర్తు చేస్తుంది.
