కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలో నేత్రావతి నది తీరాన వెలసిన ధర్మస్థల శ్రీ మంజునాథ స్వామి ఆలయం దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన పవిత్ర క్షేత్రాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రతి ఏడాది లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తూ స్వామివారి ఆశీస్సులు పొందుతున్నారు. ఆధ్యాత్మికత, సంప్రదాయం, సేవా కార్యక్రమాల కలయికగా ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేక గుర్తింపు సంపాదించుకుంది.
సుమారు 800 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన ఈ ఆలయం జైన సంప్రదాయానికి చెందిన కుటుంబం ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి చెందడం విశేషం. అయితే ఇక్కడ ప్రధాన దేవతగా శివుడు మంజునాథ స్వామి రూపంలో కొలువై ఉంటారు. జైనులు నిర్మించిన ఆలయంలో శైవ ఆరాధన జరగడం, వైష్ణవ సంప్రదాయానికి చెందిన అర్చకులు పూజలు నిర్వహించడం ఈ క్షేత్రాన్ని మరింత ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతోంది.
ఈ ఆలయంలో శివలింగంతో పాటు నంది విగ్రహం, ధర్మదేవతలు, బాహుబలి విగ్రహం కూడా దర్శనమిస్తాయి. శైవ, జైన, వైష్ణవ సంప్రదాయాల సమ్మేళనంగా ఈ క్షేత్రం నిలవడం వల్ల దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు ఇక్కడికి తరలివస్తుంటారు. ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలో జరిగే లక్ష దీపోత్సవం సమయంలో ఆలయం వెలుగులతో కళకళలాడుతుంది. ఈ వేడుకను చూడటానికి వేలాది మంది భక్తులు చేరుకుంటారు.
స్థల పురాణం ప్రకారం, ఈ ప్రాంతాన్ని పురాతన కాలంలో “కుడుమ” అని పిలిచేవారని చెబుతారు. ధర్మబద్ధంగా జీవించిన ఓ జైన కుటుంబానికి ధర్మదేవతలు ప్రత్యక్షమై ఈ ప్రాంతాన్ని ధర్మ స్థాపనకు అనుకూల ప్రదేశంగా ప్రకటించారనే కథనం ప్రచారంలో ఉంది. అనంతరం అక్కడ దేవతల విగ్రహాలు ప్రతిష్ఠించబడి, తర్వాత శివలింగం కూడా స్థాపించబడిందని చెబుతారు. ఆ తర్వాత ఈ ప్రాంతానికి “ధర్మస్థల” అనే పేరు ఏర్పడిందని స్థానిక విశ్వాసం.
ఈ ఆలయంలో జరిగే అన్నదానం కూడా ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రతిరోజూ వేలాది మంది భక్తులకు ఉచితంగా భోజనం వడ్డిస్తారు. సేవా కార్యక్రమాలు, విద్యా సంస్థలు, సామాజిక సేవల ద్వారా కూడా ధర్మస్థల క్షేత్రం ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
ఆలయం ఉదయం వేళల్లోనే భక్తులకు తెరుచుకుంటుంది. ప్రత్యేక పూజలు, మహామంగళహారతి, ప్రదక్షిణలతో ఆలయ వాతావరణం ఆధ్యాత్మికంగా మారిపోతుంది. ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు వివిధ సమయాల్లో భక్తులకు దర్శన సౌకర్యం కల్పిస్తున్నారు.
ప్రకృతి అందాలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతత, సంప్రదాయాల కలయికతో ధర్మస్థల మంజునాథ స్వామి ఆలయం భక్తులకు ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని అందిస్తోంది. అందుకే ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించేందుకు ప్రతి సంవత్సరం భక్తుల సంఖ్య పెరుగుతూనే ఉంది.
